Συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στο ΝΑΤΟ – Ετοιμάζουν ‘πανηγυρικές’ δηλώσεις τύπου Μαδρίτης;

Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις, μετά την ακραία ένταση του 2020 και την τεχνητή ύφεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 25ης Μαρτίου φέτος, κρέμονται σε μια κλωστή μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στις 14 Ιουνίου και την εκεί πιθανή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. ‘Συμπτωματικά’, την ίδια περίοδο θα επανεξετάζονται οι σχέσεις ΕΕ–Άγκυρας (Σύνοδος Κορυφής 24ης Ιουνίου).

Επίσης, θα εγκαινιαστεί η νέα φάση του τουρκικού προγράμματος ερευνών και γεωτρήσεων στη Μεσόγειο. Τα γνωστά πλοία (Oruc Reis κ.λπ.) και τα βοηθητικά τους θα επιστρέφουν κατά περίπτωση από τη Μαύρη Θάλασσα ή τις εγκαταστάσεις συντήρησης με άγνωστες προς το παρόν αποστολές, και με άγνωστο σε ποια σημεία στην Ανατολική Μεσόγειο θα διεξάγουν έρευνες.

Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, συμφωνία για τη συνάντηση των ηγετών Ελλάδας-Τουρκίας τον Ιούνιο δεν έχει επιτευχθεί ακόμα και μάλλον θα οριστικοποιηθεί τις παραμονές της συνόδου της Ατλαντικής Συμμαχίας. Η δήλωση Μητσοτάκη, όμως, ότι «δεν θα αργήσει ιδιαίτερα», αποτελεί συνέχεια σχετικής συζήτησης μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Νίκου Δένδια και Μεβλούτ Τσαβούσογλου στην Άγκυρα, στις 15 Απριλίου.

Η πρόταση συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν κατατέθηκε από την Τουρκία, η οποία τη βλέπει ως κορύφωση της συμφωνίας των διπλωματικών συμβούλων Ελένης Σουρανή και Ιμπραχήμ Καλίν για σταδιακή προσέγγιση. Οι υπουργοί Εξωτερικών δεσμεύτηκαν να συνεχιστεί η επικοινωνία, μαζί με την εξέταση της “θετικής ατζέντας” επί οικονομικών θεμάτων, παρά την επεισοδιακή συνέντευξη Τύπου Δένδια-Τσαβούσογλου.

Ωστόσο, το μείζον ζήτημα δεν είναι η εθιμοτυπία της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν καθαυτής, αλλά αν θα δρομολογήσει αποκατάσταση της ομαλότητας με σεβασμό των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ή θα οδηγήσει σε επικίνδυνη ψευδαίσθηση βελτίωσης των σχέσεων.

“Σημιτική” ορολογία
Προς το παρόν, η πλάστιγγα γέρνει, δυστυχώς, προς την πλευρά της ψευδαίσθησης. Ενώ η Αθήνα θέλει να διατηρεί –και να δείχνει προς τρίτες χώρες– διαύλους επικοινωνίας με την Άγκυρα, η τουρκική πλευρά εμμένει στο σύνολο των παράνομων αξιώσεών της. Έχει μόνον αναστείλει τους πλόες των ερευνητικών σκαφών, αφού πρώτα καταπατήθηκαν αγρίως πολλά ελληνικά δικαιώματα και έγινε η δήλωση του υπουργού Επικρατείας Γιώργου Γεραπετρίτη για το όριο των 6 ναυτικών μιλίων.

Το Μαξίμου επιμένει άλλωστε στη “σημιτική” ορολογία περί “θαλάσσιων ζωνών”, αντί της συζήτησης μόνο περί υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, όπως υπενθυμίζουν, μεγαλοφώνως, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής και, πιο διακριτικά, πλήθος βουλευτών της ΝΔ. Παράλληλα, όσο θα πλησιάζει η σύνοδος του ΝΑΤΟ θα εντείνονται οι συζητήσεις επί δύο σημαντικών θεμάτων, για τα οποία οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ή θα συμφωνήσουν άμεσα ή θα τα μεταθέσουν τους επόμενους μήνες.

Τι θα συναντήσει η ελληνική πλευρά στην Πενταμερή
Το πρώτο θέμα είναι η σύγκληση (ή μη) του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας, που αναβάλλεται συνεχώς, από το 2017, επειδή θα παρουσίαζε απατηλή εικόνα “κανονικότητας” εν καιρώ τουρκικών προκλήσεων. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε τη σύγκληση κατά τη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στον ΟΗΕ το 2019 και ο πρωθυπουργός συναίνεσε χωρίς προβολή ελληνικών όρων.

Χρονοδιάγραμμα ΝΑΤΟ
Σύμφωνος ήταν και ο Νίκος Δένδιας (από τα ελάχιστα λάθη του ως υπουργού Εξωτερικών), αλλά η απόφαση ανεκλήθη μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Το δεύτερο θέμα, που θα ανακύπτει πιεστικά ως τον Ιούνιο, είναι μια μορφή Κοινής Δήλωσης Ελλάδας-Τουρκίας, κατά το πρότυπο ίσως της γνωστής “Ανακοίνωσης της Μαδρίτης” στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο του 1997.

Οι δύο κυβερνήσεις δεν έχουν εξετάσει ένα τόσο “προχωρημένο” βήμα, αλλά πρόκειται για επιδίωξη του γενικού γραμματέα της Συμμαχίας Γενς Στόλτενμπεργκ. Ο γενικός γραμματέας επιθυμεί σφόδρα την επίτευξη ελληνοτουρκικής συμφωνίας πριν από την εκπνοή της θητείας του, το 2022. Λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά τη σύνοδο, όλοι θα συζητούν μόνο για τον διάδοχό του, το ορόσημο του Ιουνίου αποτελεί την τελευταία ευκαιρία του για επίτευξη ελληνοτουρκικής συμφωνίας.

Ενδεικτική είναι η σπουδή Στόλτενμπεργκ, το φθινόπωρο πέρυσι, να αναβαθμίσει σε “μηχανισμό αποτροπής κρίσεων στην Ανατολική Μεσόγειο” τις συζητήσεις εγκατάστασης απευθείας γραμμής επικοινωνίας των ΓΕΕΘΑ Ελλάδας και Τουρκίας. Η αναβάθμιση αποφεύχθηκε χάρη σε ενέργειες του Νίκου Δένδια και του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Κωνσταντίνου Φλώρου.

Έκτοτε παρουσιάζονται διάφορα εφευρήματα νόθευσης των ελληνικών δικαιωμάτων για επιχειρήσεις και ασκήσεις στην περιοχή. Επίσης, δεν είναι θεμιτό ο Γενς Στόλτενμπεργκ αφενός να πιέζει την Ελλάδα, που είναι πιστή σύμμαχος στο ΝΑΤΟ (μετά τα προβλήματα των δεκαετιών του 1980 και 1990), αφετέρου να διευκολύνει την Τουρκία, η οποία αλληθωρίζει διαρκώς προς τη Μόσχα. Αρκετοί, πάντως, Έλληνες και ξένοι διπλωμάτες προβλέπουν μια εξέλιξη “μεικτού” χαρακτήρα, με έκδοση “πανηγυρικής” δήλωσης στο ΝΑΤΟ, που θα αναφέρεται μόνον στην επικοινωνία μεταξύ των ΓΕΕΘΑ και στη βούληση των δύο κυβερνήσεων να πυκνώσουν τις επαφές τους.

Πηγή: slpress.gr