Τουρισμός: Μετατοπίζεται ο χάρτης προτιμήσεων-Οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τα τουριστικά hotspots – Οι επιπτώσεις στα «βαριά χαρτιά» της Ελλάδας

Οι καύσωνες, ο υπερτουρισμός και οι αυξημένες τιμές φέρνουν αλλαγές στις τουριστικές ροές της Ευρώπης. Οι ταξιδιώτες στρέφονται πλέον σε πιο ήσυχες και λιγότερο πολυσύχναστες γωνιές της ηπείρου, με προτίμηση σε περιόδους χαμηλότερης ζήτησης.

Τουρισμός: Μετατοπίζεται ο χάρτης προτιμήσεων-Οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τα τουριστικά hotspots – Οι επιπτώσεις στα «βαριά χαρτιά» της Ελλάδας

Η στροφή αυτή καταγράφεται με σαφήνεια στη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ταξιδιών (ETC), επισημαίνοντας μια βαθμιαία αλλά σταθερή μεταβολή στις τουριστικές συνήθειες των Ευρωπαίων. Παρότι οι ευρωπαϊκές μετακινήσεις παραμένουν ισχυρές, η τάση πλέον αφορά προορισμούς πέρα από τα καθιερωμένα τουριστικά hotspots. Οι ταξιδιώτες αναζητούν πιο αυθεντικές, βιωματικές εμπειρίες, μακριά από τον συνωστισμό και το τουριστικό «μασκότ». Η εποχική αποσυμφόρηση αποτελεί επίσης βασική προτεραιότητα: η άνοιξη και το φθινόπωρο εμφανίζονται όλο και πιο ελκυστικές επιλογές, με τον Σεπτέμβριο να αναδεικνύεται ως ο «νέος Αύγουστος» για πολλούς Ευρωπαίους ταξιδιώτες.

Η ανάγκη αποφυγής των καυσώνων και των υψηλών τιμών, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα ευέλικτων εργασιακών ρυθμίσεων, οδηγούν στην ανάδειξη περιόδων «ήρεμης πολυτέλειας» — όπου η εμπειρία μετρά περισσότερο από την κοσμοσυρροή.

Μεσογειακή κυριαρχία, αλλά με απώλειες για την Ελλάδα

Η Μεσόγειος εξακολουθεί να κατέχει δεσπόζουσα θέση στον ευρωπαϊκό τουριστικό χάρτη. Ωστόσο, η Ελλάδα φαίνεται να υστερεί έναντι παραδοσιακών ανταγωνιστών, όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία. Σύμφωνα με την έρευνα, το 13% των ερωτηθέντων δήλωσε πρόθεση να ταξιδέψει στην Ισπανία, το 10% στην Ιταλία, το 8% στη Γαλλία και μόλις το 6% στην Ελλάδα. Πρόκειται για δεδομένα που αξίζει να απασχολήσουν τους εγχώριους φορείς τουριστικής πολιτικής, ιδίως υπό το πρίσμα της αυξανόμενης σημασίας της διαφοροποίησης και της βιωσιμότητας.

Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν τη μετατόπιση

Η έκθεση της ETC δείχνει ότι το 77% των Ευρωπαίων σκοπεύει να πραγματοποιήσει τουλάχιστον ένα ταξίδι κατά την περίοδο Ιουνίου–Νοεμβρίου 2025, με το 91% εξ αυτών να επιλέγει προορισμούς εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου. Οι σύντομες αποστάσεις, η άνοδος των low-cost αεροπορικών και η γενικότερη ανασφάλεια που επικρατεί σε περιοχές εκτός Ευρώπης (όπως η Μέση Ανατολή) ενισχύουν αυτή τη στροφή.

Ενδεικτικό είναι ότι μόλις το 8% των ταξιδιωτών σκέφτεται να ταξιδέψει εκτός Ευρώπης το συγκεκριμένο διάστημα.

Προϋπολογισμός: Περισσότερα χρήματα για λιγότερους, καλύτερους προορισμούς

Παρά την οικονομική αβεβαιότητα, οι δαπάνες φαίνεται να διατηρούνται υψηλές. Η πλειονότητα των ταξιδιωτών αναμένεται να δαπανήσει μεταξύ €1.500 και €2.000 ανά άτομο για κάθε ταξίδι – ποσό αυξημένο κατά 3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η προτεραιότητα πλέον δίνεται στη διαμονή (32% του συνολικού κόστους), ενώ ακολουθούν η γαστρονομία (24%), οι δραστηριότητες και η ευεξία.

 Τουρισμός: Μετατοπίζεται ο χάρτης προτιμήσεων-Οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν τα τουριστικά hotspots – Οι επιπτώσεις στα «βαριά χαρτιά» της Ελλάδας

Οι ηλικίες 55+ πρωταγωνιστούν

Ενδιαφέρον έχει και η κατανομή ανά ηλικιακή ομάδα: Οι ταξιδιώτες άνω των 55 ετών δηλώνουν τη μεγαλύτερη πρόθεση για ταξίδια (82%), με τις ομάδες 45-54 και 35-44 να ακολουθούν στενά. Οι νεότεροι, ιδίως ηλικίας 18-24, εμφανίζουν μικρότερη διάθεση (66%), κυρίως λόγω οικονομικών και επαγγελματικών περιορισμών.

Η διαφοροποίηση στις προτεραιότητες είναι εμφανής: οι μεγαλύτεροι επενδύουν στην άνεση και την ποιοτική εμπειρία, ενώ οι νεότεροι επιλέγουν έντονη διασκέδαση, αγορές και εμπειρίες ευεξίας.

Υπερτουρισμός: από εμπειρία, σε πρόβλημα

Ο υπερκορεσμός περιοχών όπως η Σαντορίνη, η Ρώμη, η Βενετία και η Βαρκελώνη οδηγεί σε φαινόμενα που συχνά απωθούν τους ταξιδιώτες. Η συμφόρηση, οι ουρές και η υποβάθμιση της αυθεντικής εμπειρίας οδηγούν το 55% των ταξιδιωτών στην αναζήτηση λιγότερο προβεβλημένων – αλλά πιο αυθεντικών – προορισμών. Μάλιστα, το 11% θεωρεί την αποφυγή του συνωστισμού ως βασικό κριτήριο επιλογής.

Ο πρόεδρος της ETC, Miguel Sanz, υπογράμμισε ότι «οι εναλλακτικοί προορισμοί πρέπει να εκμεταλλευτούν αυτή την αλλαγή, επενδύοντας σε αειφορικές πολιτικές και εμπειρίες που ξεφεύγουν από τα τετριμμένα».

Άνοδος των οδικών ταξιδιών

Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει τη μεταβολή των συνηθειών είναι η αυξανόμενη προτίμηση για μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Το 32% των ταξιδιωτών επιλέγει πλέον το αυτοκίνητο για την πρόσβαση σε απομονωμένες ή φυσικές τοποθεσίες. Ωστόσο, η αεροπορική μετακίνηση εξακολουθεί να κυριαρχεί (53%), χάρη στην ταχύτητα και την ευκολία που προσφέρει, παρά το κόστος.