Βενεζουέλα: Οι συνεχιζόμενες επιχειρήσεις του Ντόναλντ Τραμπ οδηγούν στον «οικονομικό στραγγαλισμό» του Μαδούρο!

Οι διαδοχικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και οι κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων από τις Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώνουν τη γεωπολιτική αντιπαράθεση γύρω από τη Βενεζουέλα, απειλώντας να βυθίσουν ακόμη περισσότερο την οικονομία της χώρας.

Βενεζουέλα: Οι συνεχιζόμενες επιχειρήσεις του Ντόναλντ Τραμπ οδηγούν στον «οικονομικό στραγγαλισμό» του Μαδούρο!

Η ένταση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο παίγνιο ισχύος, όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα της Ουάσιγκτον με εκείνα της Κίνας και της Ρωσίας. Οι επανειλημμένες αμερικανικές παρεμβάσεις σε πλοία που μεταφέρουν βενεζουελανό αργό ενισχύουν, παράλληλα, το αφήγημα της κυβέρνησης στο Καράκας. Σύμφωνα με αυτό, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να αποδυναμώσει και τελικά να ανατρέψει τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, ώστε ο τεράστιος ενεργειακός πλούτος της χώρας να περάσει υπό τον άμεσο ή έμμεσο έλεγχο των ΗΠΑ.

Επισήμως, οι επιχειρήσεις παρουσιάζονται ως μέρος του «πολέμου κατά της διακίνησης ναρκωτικών». Στο πλαίσιο αυτό, αμερικανικά πολεμικά πλοία, υποβρύχια και στρατιωτικά αεροσκάφη έχουν αναπτυχθεί στην Καραϊβική. Στην πράξη, όμως, η δράση αυτή έχει επεκταθεί και στην κατάσχεση δεξαμενόπλοιων πετρελαίου, ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα για τους πραγματικούς στόχους της Ουάσιγκτον.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επαναλαμβάνει ότι οι ημέρες του Μαδούρο είναι «μετρημένες» και αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης. «Ο Μαδούρο ξέρει ακριβώς τι θέλω. Το γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα», δήλωσε πρόσφατα, πυροδοτώντας νέες ανησυχίες για περαιτέρω κλιμάκωση.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: ποια είναι η τελική επιδίωξη των Ηνωμένων Πολιτειών;

Από τη δεκαετία του 1920 έως και την εθνικοποίηση του πετρελαϊκού τομέα το 1976, οι ΗΠΑ είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων της Βενεζουέλας. Τότε δημιουργήθηκε και ένα εκτεταμένο δίκτυο αμερικανικών διυλιστηρίων, προσαρμοσμένων ειδικά στο βαρέος τύπου αργό της χώρας.

Σήμερα, η Chevron αποτελεί τη μοναδική αμερικανική εταιρεία που εξακολουθεί να έχει άδεια να προμηθεύει την αμερικανική αγορά με βενεζουελανό πετρέλαιο, στο πλαίσιο του εμπάργκο που επιβλήθηκε το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ. Οι ποσότητες αυτές, που υπερβαίνουν οριακά τα 200.000 βαρέλια ημερησίως, μεταφέρονται από πλοία που δεν υπόκεινται σε κυρώσεις και θεωρητικά απολαμβάνουν καθεστώς προστασίας.

Η πρώτη ηχηρή κατάσχεση αφορούσε το δεξαμενόπλοιο Skipper, το οποίο συνελήφθη στις 10 Δεκεμβρίου και οδηγήθηκε σε αμερικανικό λιμάνι. Το φορτίο του –1,9 εκατομμύρια βαρέλια αργού, σύμφωνα με τον Μαδούρο– κατασχέθηκε, με τον Βενεζουελανό πρόεδρο να καταγγέλλει «πράξη ωμής αμερικανικής πειρατείας».

Η τύχη του δεύτερου πλοίου, του Centuries, παραμένει ασαφής, ενώ οι αμερικανικές αρχές φέρονται να καταδίωξαν και τρίτο δεξαμενόπλοιο. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει διατάξει τον «πλήρη αποκλεισμό» πλοίων που περιλαμβάνονται στη λίστα κυρώσεων του υπουργείου Οικονομικών. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η διατύπωση αυτή είναι εσκεμμένα ασαφής και θα μπορούσε να επεκταθεί σε κάθε πλοίο που μεταφέρει βενεζουελανό αργό, πλην εκείνων της Chevron.

Βενεζουέλα: Οι συνεχιζόμενες επιχειρήσεις του Ντόναλντ Τραμπ οδηγούν στον «οικονομικό στραγγαλισμό» του Μαδούρο!

Αν και προς το παρόν αρκετά δεξαμενόπλοια συνεχίζουν να κινούνται χωρίς εμπόδια, οι προειδοποιήσεις πληθαίνουν. Ο Χουάν Σάμπο, πρώην πρόεδρος της PdVSA, τονίζει ότι το αυξημένο ρίσκο θα εκτοξεύσει το κόστος μεταφοράς και ενδέχεται να απομακρύνει τις ναυτιλιακές εταιρείες από τη συνεργασία με τη Βενεζουέλα.

Από την ημερήσια παραγωγή του περίπου ενός εκατομμυρίου βαρελιών, σχεδόν τα μισά εξάγονται μέσω ανεπίσημων διαύλων, κυρίως προς ασιατικές αγορές. Σε περίπτωση πραγματικού αποκλεισμού, η παραγωγή θα μπορούσε να παγώσει σχεδόν άμεσα, όπως είχε συμβεί και κατά την παρατεταμένη απεργία του 2002.

Κατά τον οικονομολόγο Κάρλος Μεντόσα Ποτέγια, οι εξελίξεις δεν αφορούν αποκλειστικά το πετρέλαιο. Όπως επισημαίνει, στόχος της Ουάσιγκτον είναι η διατήρηση της στρατηγικής κυριαρχίας της στην αμερικανική ήπειρο, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου γεωπολιτικού ανταγωνισμού με την Κίνα και τη Ρωσία για την ανακατανομή ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ένας ενδεχόμενος πλήρης αποκλεισμός θα μπορούσε να επιφέρει καίριο πλήγμα στην ήδη εύθραυστη οικονομία της Βενεζουέλας, η οποία απειλείται εκ νέου από υπερπληθωρισμό. Στο εσωτερικό της χώρας, οι συζητήσεις για τις αμερικανικές στρατιωτικές κινήσεις γίνονται με φόβο και επιφυλακτικότητα, καθώς πολλοί ανησυχούν για διώξεις.

Οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες. Σύμφωνα με τον Σάμπο, οι εξαγωγές πετρελαίου θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 45% μέσα σε λίγους μήνες, περιορίζοντας δραματικά τη ροή συναλλάγματος. Το αποτέλεσμα θα ήταν η συρρίκνωση των εισαγωγών, η επιτάχυνση της υποτίμησης του μπολίβαρ και η εκρηκτική αύξηση του κόστους ζωής, επιβαρύνοντας περαιτέρω έναν πληθυσμό που ήδη δοκιμάζεται.