Washington Post: Πώς η CIA έπεισε τελικά τον Τραμπ να επιλέξει τη Ροντρίγκες και όχι τη Ματσάδο για την επομένη ημέρα στη Βενεζουέλα

Οι τελευταίες μέρες του Μαδούρο πριν από την αιφνίδια σύλληψή του χαρακτηρίστηκαν από έντονες διπλωματικές διεργασίες, με τη Μόσχα να προτείνει λύσεις και το Βατικανό να παρεμβαίνει για να αποτρέψει την κλιμάκωση της κρίσης.

Washington Post: Πώς η CIA έπεισε τελικά τον Τραμπ να επιλέξει τη Ροντρίγκες και όχι τη Ματσάδο για την επομένη ημέρα στη Βενεζουέλα

Την παραμονή των Χριστουγέννων, ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, δεύτερος στην ιεραρχία μετά τον Πάπα και έμπειρος διπλωματικός διαμεσολαβητής, κάλεσε επείγουσα συνάντηση με τον Μπράιαν Μπερτς, πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αγία Έδρα. Σκοπός του ήταν να ενημερωθεί για τα σχέδια της Ουάσινγκτον στη Βενεζουέλα, όπως καταγράφουν κυβερνητικά έγγραφα που εξασφάλισε η Washington Post.

Ο Παρολίν ζήτησε να μάθει εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες στόχευαν μόνο στους διακινητές ναρκωτικών ή αν σκοπός τους ήταν η πλήρης αλλαγή καθεστώτος. Παράλληλα, παραδέχθηκε ότι ο Νικολάς Μαδούρο έπρεπε να αποχωρήσει, αλλά πρότεινε να του δοθεί μια αξιοπρεπής διέξοδος, αποτρέποντας έτσι την αιματοχυσία.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των ημερών, ο καρδινάλιος προσπαθούσε απεγνωσμένα να επικοινωνήσει με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με στόχο να αποτρέψει πολιτική και στρατιωτική αστάθεια στη χώρα. Στη συνομιλία του με τον Μπερτς — σύμμαχο του Τραμπ — ανέφερε ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να χορηγήσει άσυλο στον Μαδούρο και ζήτησε υπομονή από την αμερικανική πλευρά, προτρέποντας έμμεσα τον ηγέτη να αποδεχθεί τη ρωσική προσφορά.

«Η πρόταση ήταν να φύγει και να απολαύσει τα χρήματά του, με εγγυήσεις ασφαλείας από τον Πούτιν», ανέφερε άτομο που γνωρίζει τα σχέδια. Ωστόσο, λίγες ημέρες αργότερα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν από αμερικανικές δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων σε μια αιματηρή επιδρομή, που κόστισε τη ζωή σε περίπου 75 ανθρώπους, και μεταφέρθηκαν στη Νέα Υόρκη για κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών.

Η συνάντηση στο Βατικανό ήταν μόνο μία από πολλές προσπάθειες —από ΗΠΑ, Ρωσία, Κατάρ, Τουρκία, την Καθολική Εκκλησία και άλλους— να βρεθεί ασφαλής διέξοδος για τον Μαδούρο πριν από την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση. Το Βατικανό, μέσω του γραφείου Τύπου του, δήλωσε ότι τα αποσπάσματα των συνομιλιών που δημοσιεύθηκαν δεν αποτυπώνουν πλήρως το περιεχόμενο και χαρακτήρισαν την περίοδο των Χριστουγέννων «ευαίσθητη».

Washington Post: Πώς η CIA έπεισε τελικά τον Τραμπ να επιλέξει τη Ροντρίγκες και όχι τη Ματσάδο για την επομένη ημέρα στη Βενεζουέλα

Η άρνηση του Μαδούρο και η στροφή της κυβέρνησης Τραμπ

Οι εβδομάδες πριν από την επιχείρηση χαρακτηρίστηκαν από χαμένες ευκαιρίες για τον Μαδούρο, πρώην οδηγό λεωφορείου και τελευταίο από τους καουντίγιος της Λατινικής Αμερικής. Η αμερικανική στρατιωτική πίεση, σε συνδυασμό με επιθετικές κυρώσεις και βομβαρδισμούς φερόμενων σκαφών διακίνησης ναρκωτικών, περιόριζαν τις επιλογές του.

Παρά τις συνεχείς προτάσεις για ασφαλή έξοδο, ο Μαδούρο αρνήθηκε να υποχωρήσει. «Δεν δεχόταν καμία συμφωνία», ανέφερε άτομο που παρακολουθούσε την υπόθεση, «θα καθόταν και θα παρακολουθούσε τους άλλους να δημιουργούν κρίση».

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αποφάσισαν να αλλάξουν στρατηγική, επιλέγοντας ως διάδοχο της εξουσίας τη Νο 2 του καθεστώτος, αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες, αντί της Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία επί χρόνια ήταν το επίσημο πρόσωπο της αντιπολίτευσης που στήριζε η Ουάσινγκτον. Η CIA κατέληξε ότι η Ματσάδο δεν θα μπορούσε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του στρατού και των φιλοκαθεστωτικών δυνάμεων, ενώ η Ροντρίγκες είχε ήδη αναπτύξει δίκτυο υποστήριξης τόσο εντός κυβέρνησης όσο και στην επιχειρηματική κοινότητα.

Η αλλαγή αυτή αποφασίστηκε έπειτα από αξιολόγηση της CIA, η οποία κατέληγε ότι η Ροντρίγκες είχε περισσότερες πιθανότητες να διασφαλίσει τη σταθερότητα σε μια μετα-Μαδούρο Βενεζουέλα. Η αξιολόγηση μεταφέρθηκε προσωπικά στον Τραμπ από τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, και αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στην τελική επιλογή.

Η Ροντρίγκες: Ο ρεαλισμός έναντι της ιδεολογίας

Δημόσια η Ροντρίγκες παρουσιαζόταν ως φλογερή τσαβίστρια, αλλά σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις με Αμερικανούς και ξένους επενδυτές έδειχνε πιο μετριοπαθής και ρεαλιστική. Η ίδια είχε σπουδάσει στις ΗΠΑ και η συμπεριφορά της ήταν «το ακριβώς αντίθετο από ιδεολόγος», όπως ανέφερε άτομο που τη γνώριζε καλά.

Δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι γνώριζε τα σχέδια των ΗΠΑ για απομάκρυνση του Μαδούρο, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ απέφυγε οποιαδήποτε ενημέρωση πριν από την επιχείρηση, θεωρώντας το εξαιρετικά επικίνδυνο.

Ο Μαδούρο, από την πλευρά του, συνέχιζε να παρερμηνεύει τα μηνύματα από την Ουάσινγκτον. Πίστευε ότι είχε εξασφαλίσει «καλή επικοινωνία» με τον Τραμπ, ενώ στην πραγματικότητα είχε ειπωθεί ότι ο χρόνος του είχε τελειώσει. Ο Τραμπ είχε αφήσει σαφές: μπορούσε να φύγει «με τον εύκολο τρόπο ή με τον δύσκολο».

Ρωσία, Βατικανό και διεθνείς διαπραγματεύσεις

Η Ρωσία είχε ήδη μειώσει τη στήριξή της προς τη Βενεζουέλα, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον της στον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ το Βατικανό προσπαθούσε επί χρόνια να μεσολαβήσει για διάλογο χωρίς επιβολή βίας. Ο Παρολίν προειδοποιούσε για την έλλειψη σαφήνειας στα αμερικανικά σχέδια και ζήτησε προσοχή και αυτοσυγκράτηση, αλλά ο Λευκός Οίκος είχε ήδη αποφασίσει δράση.

Ο Παρολίν ανέφερε ότι η Μόσχα θα μπορούσε να δεχθεί τον Μαδούρο, αλλά η αποχώρησή του εξαρτιόταν από προσωπικούς φόβους και την αίσθηση ότι η παραμονή του στην εξουσία εξασφάλιζε την ασφάλεια της οικογένειάς του και του στενού του κύκλου.

Η Ροντρίγκες στην εξουσία και η νέα πραγματικότητα

Ως αντιπρόεδρος και πρώην υπουργός Πετρελαίου, η Ροντρίγκες είχε βαθιά γνώση των διεθνών συμφωνιών και της επιχειρηματικής κοινότητας της χώρας. Η συνεργασία της με εταιρείες όπως η Chevron την καθιστούσε αξιόπιστη συνομιλήτρια για τις ΗΠΑ, ενώ οι μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε κέρδισαν την εμπιστοσύνη ξένων επενδυτών.

Αυτό οδήγησε την Ουάσινγκτον να υποστηρίξει τη Ροντρίγκες έναντι της Ματσάδο, η οποία, παρά τη διεθνή αναγνώριση, δεν είχε ερείσματα στον στρατό και δεν μπορούσε να εγγυηθεί σταθερότητα σε περίπτωση αιφνίδιας αποχώρησης του Μαδούρο.

Η εξουσία στη Βενεζουέλα παραμένει κατακερματισμένη, με τον Καμπέγιο να ελέγχει υπηρεσίες πληροφοριών και παραστρατιωτικές ομάδες. Η κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο, βλέπει θετικά τα πρώτα δείγματα συνεργασίας από τη Ροντρίγκες, όπως η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων και συμφωνίες για την εξαγωγή πετρελαίου στις ΗΠΑ.

Στο Βατικανό, ο Πάπας Λέων εξέφρασε την ανησυχία του για τη μετατόπιση της διεθνούς διπλωματίας από το διάλογο προς τη βία, προειδοποιώντας ότι «ο πόλεμος επιστρέφει στη μόδα».