Αδιανόητες δηλώσεις Γεωργιάδη που προκαλούν σάλο την ώρα που οι μισοί Έλληνες δεν πήγαν καθόλου διακοπές: “Ωραία περάσαμε το καλοκαίρι στα νησιά, μαυρίσαμε, ξεπαραδιαστήκαμε, μη διαμαρτύρεστε… Γιατί να μειώσω τον ΦΠΑ; Για να αυξηθεί η κατανάλωση;”

Νέα αντιπαράθεση γύρω από το κόστος ζωής και τη φορολογία προκαλεί η τοποθέτηση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη σχετικά με το ενδεχόμενο μείωσης του ΦΠΑ. Η συζήτηση για την έμμεση φορολογία επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς οι καταναλωτές εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλές τιμές και περιορισμένη αγοραστική δύναμη.

Ο κ. Γεωργιάδης εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στην άποψη ότι μια μείωση του ΦΠΑ θα οδηγούσε αυτομάτως σε αύξηση της κατανάλωσης. Το βασικό επιχείρημά του είναι ότι μια φορολογική ελάφρυνση δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ότι τα χρήματα θα επιστρέψουν στην αγορά μέσω μεγαλύτερης κατανάλωσης.

Το επιχείρημα για τη μείωση του ΦΠΑ

Η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ αποτελεί διαχρονικό αίτημα από επιχειρήσεις, καταναλωτές και φορείς της αγοράς, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων πληθωριστικών πιέσεων.

Η λογική πίσω από μια τέτοια παρέμβαση είναι απλή: μικρότερος φόρος στην τελική τιμή θα μπορούσε να κάνει αρκετά προϊόντα φθηνότερα, αφήνοντας περισσότερα χρήματα διαθέσιμα στα νοικοκυριά.

Ωστόσο, η πολιτική συζήτηση επικεντρώνεται στο κατά πόσο μια τέτοια μείωση θα μεταφερόταν πραγματικά στον καταναλωτή ή αν μέρος της θα απορροφούνταν από την αλυσίδα παραγωγής και εμπορίας.

Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα σημεία στα οποία εστιάζει η επιχειρηματολογία του υπουργού.

«Γιατί να μειώσω τον ΦΠΑ;»

Ο Άδωνις Γεωργιάδης έθεσε ουσιαστικά το ερώτημα αν η μείωση της φορολογίας θα είχε το αποτέλεσμα που υποστηρίζουν όσοι την προτείνουν.

Η θέση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς η άλλη πλευρά υποστηρίζει ότι η αποκλιμάκωση του ΦΠΑ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άμεση ανάσα για τα νοικοκυριά.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι τι θα συμβεί στην τελική τιμή. Εάν η φορολογική ελάφρυνση δεν μετακυλιστεί στο ράφι, τότε ο καταναλωτής δεν θα δει ουσιαστική διαφορά.

Από την άλλη πλευρά, εφόσον η μείωση περάσει στις τιμές, θα μπορούσε να ενισχύσει την κατανάλωση και να περιορίσει μέρος της πίεσης που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.

Η μάχη με την ακρίβεια

Πίσω από τη συγκεκριμένη πολιτική αντιπαράθεση βρίσκεται ένα μεγαλύτερο πρόβλημα: η ακρίβεια.

Οι αυξημένες τιμές σε τρόφιμα, ενέργεια, υπηρεσίες και βασικά αγαθά έχουν περιορίσει την αγοραστική δυνατότητα πολλών οικογενειών. Έτσι, κάθε συζήτηση για φόρους αποκτά άμεσα κοινωνικές διαστάσεις.

Για τον καταναλωτή, το ζητούμενο δεν είναι μόνο ποιος φόρος επιβάλλεται αλλά πόσο τελικά κοστίζει ένα προϊόν στο ταμείο.

Γι’ αυτό και η συζήτηση για τον ΦΠΑ αναμένεται να παραμείνει ψηλά στην πολιτική ατζέντα.

Το μεγάλο ερώτημα για την κυβέρνηση

Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση των δημοσιονομικών εσόδων και στην ανάγκη να στηριχθεί το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Μια οριζόντια μείωση του ΦΠΑ θα είχε δημοσιονομικό κόστος, ενώ μια στοχευμένη παρέμβαση θα μπορούσε να περιορίσει την επιβάρυνση σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων.

Παράλληλα, υπάρχει και το ζήτημα της αποτελεσματικότητας: ακόμη και αν μειωθεί ο φόρος, απαιτούνται μηχανισμοί ώστε η ελάφρυνση να φτάσει πράγματι στον τελικό καταναλωτή.

Η αντιπαράθεση μόλις άνοιξε

Η δήλωση του Άδωνι Γεωργιάδη επαναφέρει με ένταση ένα ερώτημα που αφορά άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών: είναι η μείωση του ΦΠΑ ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια ή απαιτούνται διαφορετικές παρεμβάσεις;

Η απάντηση δεν είναι μόνο δημοσιονομική. Είναι βαθιά πολιτική και κοινωνική.

Για τα νοικοκυριά που βλέπουν καθημερινά το κόστος των βασικών αγαθών να αυξάνεται, το ζητούμενο παραμένει ένα: να υπάρξει πραγματική αποκλιμάκωση των τιμών και ουσιαστική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, ανεξάρτητα από το ποιο φορολογικό εργαλείο θα επιλεγεί.