Ανάλυση Politico: Πώς η Ρωσία γίνεται η μεγάλη κερδισμένη από τον πόλεμο στον Κόλπο; – Οι επιθέσεις στο Ιράν και η ενεργειακή αναταραχή εκτοξεύουν οικονομικά τη Μόσχα και ενισχύουν τη στρατηγική του Πούτιν ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία

Η σύγκρουση που εξελίσσεται στον Περσικό Κόλπο φαίνεται να δημιουργεί απροσδόκητα οφέλη για τη Ρωσία, με το τελικό μέγεθος των κερδών να εξαρτάται κυρίως από το πόσο θα διαρκέσει η κρίση και από το εύρος των ζημιών στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής.

Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή λειτούργησαν σχεδόν ακαριαία ως οικονομική «ανάσα» για το Κρεμλίνο. Οι επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν προκάλεσαν εκρηκτική άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, ενισχύοντας έτσι τη βασική πηγή εσόδων της ρωσικής οικονομίας.

Εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου

Μετά τα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, οι τιμές του αργού πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το καλοκαίρι του 2022. Τότε, οι αγορές είχαν αντιδράσει έντονα στην κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Για τη Μόσχα, αυτή η αύξηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα ενεργειακά έσοδα αποτελούν τον βασικό πυλώνα του κρατικού προϋπολογισμού και χρηματοδοτούν σε μεγάλο βαθμό τη στρατιωτική της προσπάθεια.

Αναλυτές σημειώνουν ότι η άνοδος των τιμών λειτουργεί σαν απρόσμενο οικονομικό δώρο για το Κρεμλίνο σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος του πολέμου είχε αρχίσει να δημιουργεί πιέσεις στη ρωσική οικονομία.

Η οικονομία της Ρωσίας πριν από την κρίση

Μέχρι πρόσφατα, το οικονομικό κλίμα στη Ρωσία ήταν αρκετά επιβαρυμένο. Το υπουργείο Οικονομικών είχε βασίσει τον προϋπολογισμό του σε τιμή περίπου 59 δολαρίων ανά βαρέλι για το ρωσικό αργό τύπου Urals.

Τον Ιανουάριο, μάλιστα, τα έσοδα από τον ενεργειακό τομέα είχαν πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2020, γεγονός που αύξησε τις δημοσιονομικές πιέσεις.

Οι δυτικές κυρώσεις, τα υψηλά επιτόκια και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού επιβάρυναν ακόμη περισσότερο την οικονομία, προκαλώντας εντάσεις μεταξύ του υπουργείου Οικονομικών και της κεντρικής τράπεζας για τον τρόπο διαχείρισης της κατάστασης.

Αναλυτές όπως ο Sergei Vakulenko από το Carnegie Russia Eurasia Center εκτιμούσαν ότι η κυβέρνηση θα αναγκαζόταν να περιορίσει δαπάνες, να αυξήσει φόρους ή ακόμη και να εξετάσει μειώσεις στις στρατιωτικές δαπάνες.

Η ενεργειακή κρίση αλλάζει το σκηνικό

Η κατάσταση μεταβλήθηκε ριζικά μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ – από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου στον κόσμο – προκάλεσε έντονες αναταράξεις στις αγορές.

Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας Vladimir Milov χαρακτήρισε την εξέλιξη «σανίδα σωτηρίας» για τη Μόσχα, σημειώνοντας ότι η άνοδος των τιμών προσφέρει σημαντική οικονομική ανακούφιση.

Η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ και οι νέες αγορές

Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε προσωρινή εξαίρεση που επιτρέπει στην Ινδία να συνεχίσει την αγορά ρωσικού πετρελαίου, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς.

Επιπλέον, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Scott Bessent άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο χαλάρωσης κυρώσεων για ορισμένες ρωσικές ενεργειακές εταιρείες.

Αυτό σημαίνει ότι χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα ενδέχεται να συνεχίσουν να αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου, ακόμη και σε υψηλότερες τιμές.

Το «μακρύ παιχνίδι» της Μόσχας

Ωστόσο, αναλυτές τονίζουν ότι τα πραγματικά οφέλη για τη ρωσική οικονομία θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια της κρίσης. Αν οι τιμές παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα, το οικονομικό αποτέλεσμα για τη Μόσχα θα είναι σημαντικότερο.

Παράλληλα, το Κρεμλίνο θεωρεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αποσπάσει στρατιωτικούς πόρους και οπλικά συστήματα των Ηνωμένων Πολιτειών, τα οποία μέχρι σήμερα στηρίζουν την άμυνα της Ουκρανίας.

Έτσι, ακόμη και αν η κρίση στο Ιράν δημιουργεί διπλωματικές δυσκολίες για τη Μόσχα, ενδέχεται να εξελιχθεί σε στρατηγικό πλεονέκτημα για τον πρόεδρο Πούτιν.