Επανέρχεται το “σκοτεινό” σχέδιο του ΝΑΤΟ “Φαιδώρα” σε βάρος Ελλάδος και Κύπρου ενώ η Άγκυρα επαναφέρει τις «γκρίζες ζώνες» και η Αθήνα παραμένει σε ρόλο θεατή – Κρίσιμα ερωτήματα για την κυβερνητική αδράνεια και τον ρόλο των Συμμάχων και… “φίλων” μας

Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, το ζήτημα των λεγόμενων «γκρίζων ζωνών» επιστρέφει με μεγάλη ένταση στο Ελληνοτουρκικό σκηνικό. Η Άγκυρα εξακολουθεί να προβάλλει αμφισβητήσεις που αγγίζουν την Ελληνική κυριαρχία, ενώ νέα αντιπαράθεση έχει προκύψει με αφορμή τον Ελληνικό σχεδιασμό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Το ανησυχητικό, όμως, δεν είναι μόνο η τουρκική στάση. Είναι και το ερώτημα εάν η Αθήνα αντιδρά με την απαιτούμενη αποφασιστικότητα ή αν έχει εγκλωβιστεί σε μια πολιτική διαρκούς αναμονής με πρόσχημα τη διατήρηση των «ήρεμων νερών».

Η ΑΓΚΥΡΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΕΙ ΤΙΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ

Η τουρκική προσέγγιση δεν περιορίζεται πλέον μόνο σε δηλώσεις υψηλών τόνων. Η αμφισβήτηση μπορεί να εκφράζεται μέσα από χάρτες, ανακοινώσεις, ενεργειακές διεκδικήσεις και αναφορές σε περιοχές όπου η Ελλάδα θεωρεί ότι ασκεί πλήρως τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για την ελληνική διπλωματία, καθώς κάθε νέα τουρκική κίνηση προσθέτει ακόμη ένα κομμάτι στο παζλ των διεκδικήσεων της Άγκυρας.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει επιλέξει τα τελευταία χρόνια να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η αποκλιμάκωση δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για την υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων.

ΤΟ «ΗΡΕΜΑ ΝΕΡΑ» ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΔΡΑΝΕΙΑΣ

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική συζήτηση.

Η διατήρηση χαμηλών τόνων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορεί να περιορίζει τον κίνδυνο μιας άμεσης κρίσης. Δεν μπορεί όμως να σημαίνει ότι η Αθήνα θα αποφεύγει κάθε κίνηση που ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις στην Άγκυρα.

Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο η κυβέρνηση δέχεται την πιο έντονη κριτική.

Γιατί άλλο αποκλιμάκωση και άλλο αδράνεια.

Ακόμη και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι τα «ήρεμα νερά» δεν αποτελούν αυτοσκοπό και ότι η αδράνεια οδηγεί σε οπισθοδρόμηση.

Το ερώτημα, επομένως, είναι εάν αυτή η αρχή εφαρμόζεται στην πράξη με την ίδια αποφασιστικότητα.

ΟΙ ΜΝΗΜΕΣ ΤΩΝ ΙΜΙΩΝ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΣΒΗΣΕΙ

Η κρίση του 1996 παραμένει βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη και αποτελεί σημείο αναφοράς κάθε φορά που η Τουρκία επαναφέρει ζητήματα αμφισβήτησης ελληνικής κυριαρχίας.

Το πρόβλημα είναι ότι οι εξελίξεις εκείνης της περιόδου δημιούργησαν ένα προηγούμενο που η Άγκυρα εξακολουθεί να αξιοποιεί πολιτικά.

Παράλληλα, η Τουρκία διατηρεί από το 1995 το γνωστό casus belli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.

Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα προς την ελληνική κυβέρνηση:

Ποια είναι η μακροπρόθεσμη στρατηγική της Αθήνας απέναντι σε μια Τουρκία που δεν εγκαταλείπει τις βασικές της διεκδικήσεις;

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Η κυβέρνηση έχει επενδύσει πολιτικά στην εικόνα μιας Ελλάδας που συνομιλεί με την Τουρκία, ενισχύει τις διεθνείς συμμαχίες της και αποφεύγει τις περιττές εντάσεις.

Αυτό όμως δεν αρκεί.

Η κοινωνία χρειάζεται να γνωρίζει ποια είναι τα πραγματικά όρια της ελληνικής πολιτικής, ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές και κυρίως τι θα συμβεί εάν η Άγκυρα επιχειρήσει να μετατρέψει τις διεκδικήσεις της σε τετελεσμένα.

Γιατί μια χώρα δεν υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα μόνο όταν ξεσπά μια κρίση. Τα υπερασπίζεται καθημερινά, με διπλωματία, αποτροπή, συμμαχίες και ξεκάθαρες θέσεις.

ΤΟ «ΣΧΕΔΙΟ ΦΑΙΔΩΡΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΑΝΕΡΧΟΝΤΑΙ

Μέσα σε αυτό το κλίμα επανέρχεται και η συζήτηση για το λεγόμενο «Σχέδιο Φαιδώρα», μια παλαιότερη αφήγηση που συνδέεται με υποτιθέμενες γεωπολιτικές διευθετήσεις στην περιοχή.

Ωστόσο, εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι το συγκεκριμένο σχέδιο υπήρξε ή εφαρμόζεται σήμερα, ενώ τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί δημόσια εμφανίζουν σημαντικές αντιφάσεις.

Η πραγματική ανησυχία βρίσκεται αλλού: στις υπαρκτές και δημόσιες τουρκικές διεκδικήσεις και στη συνεχιζόμενη προσπάθεια της Άγκυρας να αμφισβητεί ελληνικές θέσεις στο Αιγαίο.

ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΔΕΝ ΧΩΡΑΕΙ «ΜΙΣΕΣ» ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κάθε νέα τουρκική κίνηση ως ένα ακόμη επεισόδιο που πρέπει απλώς να περάσει.

Η διπλωματική ψυχραιμία είναι απαραίτητη. Το ίδιο όμως απαραίτητη είναι και η αποφασιστικότητα.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα ένας σχεδιασμένος πόλεμος. Είναι η συσσώρευση περιστατικών, η στρατιωτική και πολιτική ένταση και ένα πιθανό λάθος που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Και αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη σημερινή συγκυρία ιδιαίτερα κρίσιμη.

Τα «ήρεμα νερά» έχουν αξία μόνο όταν πίσω τους υπάρχει ισχυρή αποτροπή και ξεκάθαρη εθνική στρατηγική. Αν μετατραπούν σε μόνιμη αναμονή, τότε η ηρεμία μπορεί να αποδειχθεί απλώς προσωρινή.