Ευρωπαϊκή Ένωση: Για ακόμη μια φορά τρέχει πίσω από τις εξελίξεις και στη Μέση Ανατολή-«Μας απογοητεύσατε» διαμηνύει η Ουάσιγκτον.

Η στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν έφερε στο προσκήνιο μια Ευρώπη διχασμένη, χωρίς κοινή φωνή και εμφανώς αμήχανη μπροστά στις ραγδαίες εξελίξεις.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Για ακόμη μια φορά τρέχει πίσω από τις εξελίξεις και στη Μέση Ανατολή-«Μας απογοητεύσατε» διαμηνύει η Ουάσιγκτον.

Παρίσι, Βερολίνο και Λονδίνο κράτησαν αποστάσεις από τα πλήγματα, τονίζοντας την ανάγκη για αποκλιμάκωση, ενώ η Μαδρίτη μίλησε ευθέως για «μονομερή στρατιωτική ενέργεια». Άλλες πρωτεύουσες, κυρίως της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, υιοθέτησαν πιο σκληρή, φιλοαμερικανική στάση, αναδεικνύοντας τις βαθιές διαφωνίες εντός της ΕΕ.

Από την Ουάσιγκτον, η αντίδραση ήταν άμεση και αυστηρή, με σαφείς αιχμές για έλλειψη αποφασιστικότητας και ενότητας από πλευράς Ευρωπαίων συμμάχων. Όπως αναφέρει το Politico, οι Βρυξέλλες έχουν εισέλθει σε κατάσταση κρίσης, με διαδοχικές έκτακτες συσκέψεις το Σάββατο και την Κυριακή, σε μια προσπάθεια να διαχειριστούν τις επιπτώσεις της στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.

Τα πλήγματα των αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων πραγματοποιήθηκαν τα ξημερώματα του Σαββάτου, μετά το αδιέξοδο στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη. Η αντίδραση του Ιράν ήρθε άμεσα, με στρατιωτικές επιχειρήσεις σε ολόκληρη την περιοχή, προκαλώντας αναστάτωση στον εναέριο χώρο και στρατιωτικούς συναγερμούς στον Περσικό Κόλπο, αυξάνοντας τον φόβο για γενικευμένη ανάφλεξη.

Οι Βρυξέλλες υιοθέτησαν προσεκτικό τόνο. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, προειδοποίησε μέσω του X ότι η κατάσταση είναι «επικίνδυνη», ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισήμανε την «ύψιστη σημασία» της αποτροπής περαιτέρω κλιμάκωσης. Παράλληλα, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση και σε διπλωματικό διάλογο.

Ωστόσο, σε εθνικό επίπεδο, οι αντιδράσεις ήταν ανομοιογενείς. Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο τόνισαν ότι δεν συμμετείχαν στα πλήγματα και υπογράμμισαν την ανάγκη διαπραγματευτικής επίλυσης με την Τεχεράνη, ενώ καταδίκασαν τα ιρανικά αντίποινα. Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, επισήμανε ότι το Λονδίνο δεν είχε ρόλο στα πλήγματα, χαρακτηρίζοντας το ιρανικό καθεστώς «αποτρόπαιο», αλλά αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της προσπάθειας των ΗΠΑ να αποτρέψουν την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.

Αντίθετα, ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, κατήγγειλε την αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση ως «μονομερή στρατιωτική ενέργεια» με κίνδυνο επιδείνωσης των παγκόσμιων εντάσεων. Ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις εξέφρασε ανοιχτή στήριξη στους συμμάχους, επισημαίνοντας την απειλή που συνιστούν οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν και η υποστήριξη στην τρομοκρατία για την Ευρώπη.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Για ακόμη μια φορά τρέχει πίσω από τις εξελίξεις και στη Μέση Ανατολή-«Μας απογοητεύσατε» διαμηνύει η Ουάσιγκτον.

Οι σκανδιναβικές και ανατολικοευρωπαϊκές χώρες υιοθέτησαν πιο σκληρή προσέγγιση ασφαλείας. Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας μίλησε για «σοβαρή κλιμάκωση» και υπογράμμισε ότι είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης η Τεχεράνη «να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», καλώντας ταυτόχρονα σε σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Ο Πολωνός πρόεδρος Ντόναλντ Τουσκ επεσήμανε ότι η χώρα του παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, προετοιμάζεται για «πολλαπλά σενάρια» και διαβεβαιώνει ότι οι πολίτες της Πολωνίας παραμένουν ασφαλείς, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της πρεσβείας στην Τεχεράνη.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τάχθηκε πιο κοντά στην Ουάσιγκτον, επαινώντας την αποφασιστικότητα των ΗΠΑ και τονίζοντας ότι η αμερικανική σθεναρότητα αποδυναμώνει τους «παγκόσμιους εγκληματίες», στέλνοντας μήνυμα και προς τη Μόσχα.

Σφοδρή κριτική από την Ουάσιγκτον

Η ευρωπαϊκή στάση προκάλεσε έντονη αντίδραση από την Ουάσιγκτον. Ο Αμερικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ εξέφρασε δημόσια απογοήτευση για τη «ήπια» αντίδραση της Δυτικής Ευρώπης, καλώντας για ενεργή στήριξη στις προσπάθειες αντιμετώπισης της Τεχεράνης. Η σκληρή αυτή γλώσσα αναδεικνύει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δοκιμάζει την αντοχή της διατλαντικής ενότητας.

Στο πλαίσιο αυτό, οι Βρυξέλλες έχουν ενεργοποιήσει πλήρως τον μηχανισμό κρίσης, με έκτακτες συνεδριάσεις σε ευρωπαϊκό και πολυμερές επίπεδο. Οι πρέσβεις της ΕΕ στην Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας συνεδριάζουν εκτάκτως, ενώ οι πρέσβεις των 27 κρατών-μελών θα πραγματοποιήσουν έκτακτη συνάντηση την Κυριακή. Παράλληλα, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συνεδριάζει υπό προεδρία του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε δικό του συμβούλιο άμυνας στο Παρίσι. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προγραμματίζει για τη Δευτέρα συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφάλειας της Επιτροπής.

Σε αυτό το εκρηκτικό γεωπολιτικό περιβάλλον, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προετοιμάζονται για τις επόμενες ημέρες, γνωρίζοντας ότι οι αποφάσεις τους ενδέχεται να καθορίσουν την πορεία της δυτικής συνοχής μπροστά σε μια ενδεχόμενη ευρύτερη κρίση στη Μέση Ανατολή.