Financial Times: Το Ιράν είχε απομακρύνει το εμπλουτισμένο ουράνιο πριν από την επίθεση των ΗΠΑ

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, το Ιράν φαίνεται να είχε προνοήσει να μεταφέρει τις κρίσιμες ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου από τις κύριες πυρηνικές του εγκαταστάσεις, πριν από τα αμερικανικά πλήγματα, διατηρώντας ουσιαστικά άθικτο τον στρατηγικό πυρηνικό του πυρήνα.

Financial Times: Το Ιράν είχε απομακρύνει το εμπλουτισμένο ουράνιο πριν από την επίθεση των ΗΠΑ

Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, βασιζόμενες σε προκαταρκτικές εκτιμήσεις υπηρεσιών πληροφοριών, φέρεται να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το υψηλά εμπλουτισμένο απόθεμα –περίπου 408 κιλά ουρανίου με καθαρότητα πλησίον στρατιωτικού επιπέδου– δεν βρισκόταν στη μονάδα του Φορντό κατά τη διάρκεια των αμερικανικών επιθέσεων. Οι ποσότητες αυτές είχαν ήδη διανεμηθεί σε άλλες, λιγότερο εκτεθειμένες τοποθεσίες, γεγονός που υπονομεύει τις δηλώσεις της Ουάσιγκτον περί «καταστροφής» του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, ότι οι εγκαταστάσεις του Φορντό υπέστησαν σοβαρό πλήγμα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ζημιά ήταν ανεπανόρθωτη. Ωστόσο, οι εικόνες από δορυφόρους και οι ευρωπαϊκές εκθέσεις αναφέρουν εκτεταμένες ζημιές στη δομή, αλλά όχι ολοκληρωτική καταστροφή.

Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι το εργοστάσιο του Φορντό, το οποίο βρίσκεται βαθιά εντός βουνού κοντά στην ιερή πόλη Κομ, έχει μεν υποστεί επιθέσεις με εξειδικευμένες βόμβες διάτρησης καταφυγίων (bunker-buster), ωστόσο το κύριο υλικό είχε ήδη αποσυρθεί, βάσει εκ των προτέρων ληφθέντων μέτρων από την ιρανική πλευρά.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν επιθέσεις όχι μόνο στο Φορντό, αλλά και στο Νατάνζ –δεύτερο κομβικό σημείο εμπλουτισμού ουρανίου– και στην εγκατάσταση του Ισφαχάν, η οποία χρησιμοποιείται κυρίως για επεξεργασία καυσίμων και αποθήκευση. Η χρήση πυραύλων κρουζ και κατευθυνόμενων βομβών αναδεικνύει την πρόθεση της Ουάσιγκτον να πλήξει τον πυρηνικό μηχανισμό του Ιράν σε πολλαπλά επίπεδα.

Ο Ιρανός Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, σε αντίθεση με την αμερικανική εκτίμηση ότι το ιρανικό πρόγραμμα καθυστέρησε για λίγους μήνες, υποστηρίζει ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν αναστείλει την πρόοδο της χώρας για πολλά χρόνια. Ωστόσο, εμπειρογνώμονες προειδοποιούν ότι εάν η Τεχεράνη έχει εγκαταστήσει προηγμένα συστήματα φυγοκέντρησης σε άγνωστες τοποθεσίες, και εφόσον διατηρεί κρίσιμα αποθέματα, ενδέχεται να συνεχίζει να έχει την τεχνική δυνατότητα παραγωγής υλικού για πυρηνικά όπλα.

Financial Times: Το Ιράν είχε απομακρύνει το εμπλουτισμένο ουράνιο πριν από την επίθεση των ΗΠΑ

Ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι, αναγνώρισε την πρόκληση, δηλώνοντας ότι το πρόγραμμα του Ιράν έχει υποστεί «σημαντική ζημιά», αν και χαρακτήρισε υπερβολικούς τους ισχυρισμούς περί ολικής καταστροφής. Επιβεβαίωσε, επιπλέον, ότι η Τεχεράνη είχε προηγουμένως προειδοποιήσει την ΙΑΕΑ για τη λήψη μέτρων προστασίας κρίσιμου εξοπλισμού και υλικών.

Σύμφωνα με αναφορές, οι επιθεωρητές του ΟΗΕ δεν έχουν ακόμη καταφέρει να αποκτήσουν φυσική πρόσβαση στις εγκαταστάσεις μετά την έναρξη των ισραηλινών επιθέσεων. Εξ αυτού του λόγου, παραμένει κρίσιμη η ανάγκη επιστροφής τους ώστε να καταγραφούν τα ακριβή αποθέματα, ιδίως το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο που είχε φτάσει σε καθαρότητα 60% – ένα τεχνικό βήμα πριν την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το Ιράν διέθετε πριν την επίθεση περισσότερα από 8.400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου, εκ των οποίων μόνο ένα μικρό μέρος πλησίαζε στρατιωτικά επίπεδα. Το υπόλοιπο ήταν χαμηλότερης καθαρότητας, με περιορισμένη άμεση απειλή.

Οι δορυφορικές φωτογραφίες της εγκατάστασης στο Φορντό, μετά την αμερικανική επίθεση, αποκαλύπτουν σφραγισμένες εισόδους σηράγγων και πιθανά σημεία πρόσκρουσης των αμερικανικών βομβών, καθώς και ζημιές στους δρόμους πρόσβασης. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία πληροφόρησης από τις ΗΠΑ προς τους Ευρωπαίους εταίρους της εγείρει ανησυχίες για τις προθέσεις της Ουάσιγκτον και το εύρος της επόμενης φάσης διαχείρισης της ιρανικής πυρηνικής απειλής.

Το Ιράν εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα προορίζεται αποκλειστικά για ειρηνική και πολιτική χρήση, με την παγκόσμια κοινότητα να παραμένει σε επιφυλακή για την αξιοπιστία αυτών των ισχυρισμών.