Γιώργος Γεραπετρίτης: «Όσο υπάρχει casus belli, η Τουρκία θα βρίσκει ελληνικό μπλόκο στην ευρωπαϊκή άμυνα»

Mήνυμα προς την Άγκυρα ότι η απειλή πολέμου εναντίον της Ελλάδας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό εσωτερικό πολιτικό ζήτημα, ούτε να παρακάμπτεται στις ευρωπαϊκές συζητήσεις για την κοινή άμυνα, επιχείρησε να στείλει  ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.

Γιώργος Γεραπετρίτης: «Όσο υπάρχει casus belli, η Τουρκία θα βρίσκει ελληνικό μπλόκο στην ευρωπαϊκή άμυνα»

 Η…αντίδραση της ελληνικής πλευράς ήρθε λίγες μόλις ώρες μετά τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία του casus belli, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη απειλή δεν απασχολεί την τουρκική κοινωνία.

Απαντώντας σε ερώτηση του skai.gr, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε με απόλυτη σαφήνεια πως όσο η Τουρκία διατηρεί σε ισχύ την απόφαση για casus belli, η Ελλάδα θα συνεχίσει να εμποδίζει τη συμμετοχή της Άγκυρας στο SAFE, καθώς και σε κάθε ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα.

Το μήνυμα που εκπέμπει η Αθήνα είναι ξεκάθαρο: όσο παραμένει ενεργή η απειλή χρήσης βίας εναντίον μιας χώρας-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορεί να υπάρχει ευρωπαϊκό «διαβατήριο» για την τουρκική αμυντική βιομηχανία. Η συμμετοχή στα ευρωπαϊκά εργαλεία άμυνας δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τις θεμελιώδεις αρχές ασφάλειας και ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ των κρατών-μελών.

«Ή το αποσύρεις ή όχι»

Ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο στην προσπάθεια του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να παρουσιάσει το casus belli ως μια υπόθεση που δεν έχει κοινωνικό αντίκτυπο στην Τουρκία.

«Το casus belli δεν μετράται σε βαθμό ικανοποίησης του κοινού. Ή το αποσύρεις εντελώς ή όχι», ανέφερε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, δίνοντας το στίγμα της ελληνικής θέσης: μια επίσημη απειλή χρήσης βίας δεν μπορεί να παραμένει ενεργή ως εργαλείο πίεσης, να τίθεται στο περιθώριο όταν δεν εξυπηρετεί πολιτικά και να επανέρχεται όταν το απαιτούν οι συγκυρίες.

Η θέση της Αθήνας είναι συγκεκριμένη και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Μια χώρα δεν μπορεί από τη μία πλευρά να διατηρεί απειλή πολέμου απέναντι σε ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από την άλλη να διεκδικεί ισότιμη πρόσβαση στα ευρωπαϊκά αμυντικά εργαλεία. Δεν μπορεί να υπάρχει casus belli στο Αιγαίο και ταυτόχρονα ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και συμμετοχή στα αμυντικά προγράμματα σαν να μην υφίσταται κανένα πρόβλημα.

Το ελληνικό βέτο

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι όσο παραμένει σε ισχύ η απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, η οποία προβλέπει απειλή χρήσης βίας σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η Ελλάδα θα θέτει το ζήτημα σε κάθε ευρωπαϊκό επίπεδο.

«Όσο υπάρχει απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας, η χώρα μας θα το θέτει και θα μπλοκάρει την Τουρκία για είσοδο στο SAFE και σε κάθε ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα», τόνισε.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτελεί μήνυμα με πολλαπλούς αποδέκτες. Πρώτα απ’ όλα προς την Άγκυρα, ότι το casus belli δεν αποτελεί μια ρητορική διατύπωση χωρίς συνέπειες, αλλά μια επιλογή που επιβαρύνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και έχει άμεσο αντίκτυπο στη συνεργασία με την Ευρώπη.

Παράλληλα, απευθύνεται προς τις Βρυξέλλες, με την Αθήνα να υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή άμυνα δεν μπορεί να οικοδομηθεί με εκπτώσεις σε ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας. Και, τέλος, προς όσους εκτιμούν ότι η Τουρκία μπορεί να ενταχθεί στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα μέσω μιας παράκαμψης των πολιτικών εμποδίων, το μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα διαθέτει θεσμικά εργαλεία και προτίθεται να τα χρησιμοποιήσει.

Αναγκαίος, αλλά όχι επαρκής όρος

Ο υπουργός Εξωτερικών, ωστόσο, έσπευσε να καταστήσει σαφές ότι η άρση του casus belli αποτελεί μεν βασική προϋπόθεση, αλλά όχι τη μοναδική.

«Όσο υπάρχει η παρούσα ελληνική κυβέρνηση, δεν εκκινεί η συζήτηση για ένταξη της Τουρκίας έως ότου πληρωθεί αυτή η προϋπόθεση. Η άρση του casus belli αποτελεί αναγκαίο όρο, αλλά δεν είναι επαρκής. Χρειάζονται και άλλοι όροι», ανέφερε.

Η αποσαφήνιση αυτή σημαίνει ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη απόσυρση της απειλής πολέμου από την πλευρά της Άγκυρας δεν θα λειτουργούσε αυτομάτως ως εισιτήριο συμμετοχής στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Η Ελλάδα επιμένει σε ένα συνολικό πλαίσιο προϋποθέσεων, θεωρώντας ότι η ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία δεν μπορεί να μετατραπεί σε μηχανισμό επιβράβευσης πολιτικών που αμφισβητούν τη σταθερότητα στην περιοχή.

Γιώργος Γεραπετρίτης: «Όσο υπάρχει casus belli, η Τουρκία θα βρίσκει ελληνικό μπλόκο στην ευρωπαϊκή άμυνα»

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η απάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη στο επιχείρημα του Τούρκου προέδρου ότι το casus belli δεν αποτελεί θέμα που απασχολεί την τουρκική κοινωνία.

Η λογική της ελληνικής πλευράς είναι ότι, εφόσον πράγματι η συγκεκριμένη απειλή δεν έχει κοινωνικό έρεισμα στην Τουρκία, τότε η κατάργησή της θα έπρεπε να αποτελεί μια ακόμη πιο εύκολη πολιτική απόφαση για την Άγκυρα.

«Αν ο πρόεδρος Ερντογάν λέει ότι δεν απασχολεί την τουρκική κοινωνία, τότε είναι ακόμη πιο εύκολο στην Τουρκία να το αποσύρει», ανέφερε.

Στο φόντο της «Γαλάζιας Πατρίδας»

Οι δηλώσεις του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας έρχονται στον απόηχο των τοποθετήσεων του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο Τούρκος πρόεδρος επιχείρησε να μειώσει τη βαρύτητα του ζητήματος του casus belli, υποστηρίζοντας ότι ελάχιστοι στην Τουρκία γνωρίζουν την ύπαρξή του και ότι δεν υπάρχει λόγος να επιβαρύνει τις σχέσεις μεταξύ των δύο κοινωνιών.

Την ίδια στιγμή, όμως, επανέφερε στο προσκήνιο τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας», επιβεβαιώνοντας ότι παραμένει βασικό στοιχείο της τουρκικής γεωπολιτικής αντίληψης και της πολιτικής της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Έτσι, πίσω από τη ρητορική περί αποκλιμάκωσης, η Αθήνα διακρίνει τη διατήρηση ενός πλαισίου διεκδικήσεων που εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία. Και το μήνυμα που εκπέμπει είναι ότι η ευρωπαϊκή άμυνα, η ασφάλεια και η στρατηγική συνεργασία δεν μπορούν να προχωρούν αγνοώντας τις απειλές που στρέφονται κατά της κυριαρχίας ενός κράτους-μέλους