Ηχηρό “Όχι” από το Παρίσι: Ο Μακρόν γυρίζει την πλάτη στο σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα, φοβούμενος ένα υπερ-συμβούλιο με εξουσίες πάνω από τον ΟΗΕ και δισεκατομμύρια υπό αμερικανικό έλεγχο

Σοβαρούς τριγμούς στο διεθνές διπλωματικό σκηνικό προκαλεί η απόφαση του Εμανουέλ Μακρόν να απορρίψει την πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ για συμμετοχή της Γαλλίας στο υπό σύσταση «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα. Το Παρίσι ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορεί να στηρίξει έναν μηχανισμό που, όπως εκτιμά, υπερβαίνει τα όρια μιας μεταβατικής διαχείρισης και απειλεί να υπονομεύσει τον ρόλο και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών.

Το Συμβούλιο Ειρήνης αποτελεί κεντρικό πυλώνα του σχεδίου 20 σημείων του Αμερικανού προέδρου για την κατάπαυση του πυρός και την επόμενη ημέρα στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το όργανο αυτό θα επιβλέπει συνολικά τη διαδικασία ειρήνευσης στη Μέση Ανατολή, με μια εκτελεστική επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν βαριά ονόματα της διεθνούς πολιτικής και οικονομικής σκηνής, όπως ο Τόνι Μπλερ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο επικεφαλής της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ατζάι Μπάνγκα.

Ωστόσο, η γαλλική προεδρία επισημαίνει ότι οι εξουσίες που συγκεντρώνονται στα χέρια του Ντόναλντ Τραμπ, ως επικεφαλής του Συμβουλίου, είναι υπέρμετρες. Τα μόνιμα μέλη καλούνται να καταβάλουν το ποσό του 1 δισ. ευρώ, ενώ η διαχείριση αυτών των χρημάτων θα βρίσκεται αποκλειστικά υπό τον έλεγχο του Αμερικανού προέδρου. Το Παρίσι εκφράζει έντονη ανησυχία ότι ένα τέτοιο σχήμα θα λειτουργήσει πέρα από τα καθιερωμένα διεθνή πλαίσια, δημιουργώντας προηγούμενα που έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με τον Χάρτη του ΟΗΕ.

Στην επίσημη ανακοίνωσή της, η γαλλική προεδρία τονίζει πως ο χάρτης του Συμβουλίου «ξεφεύγει από το πλαίσιο της Γάζας» και εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τη διεθνή νομιμότητα και τη δομή της παγκόσμιας διακυβέρνησης. Αντίστοιχη ήταν και η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για «σημεία βαθιάς ανησυχίας», επισημαίνοντας ότι ο πρόεδρος του Συμβουλίου θα έχει το δικαίωμα να εγκρίνει ή να απορρίπτει μέλη, να ορίζει διάδοχο και να ασκεί βέτο στις αποφάσεις της πλειοψηφίας.

«Αυτό απέχει παρασάγγας από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι το προτεινόμενο σχήμα αλλοιώνει θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς τάξης.

Η στάση της Γαλλίας δεν είναι η μόνη επιφυλακτική. Πολλές χώρες αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τόσο την οικονομική απαίτηση του 1 δισ. ευρώ για μόνιμη συμμετοχή, όσο και τις διευρυμένες αρμοδιότητες του Συμβουλίου. Ο Καναδάς δήλωσε πρόθυμος να συμμετάσχει, αλλά χωρίς να καταβάλει το αντίτιμο της μόνιμης έδρας, ενώ το Μαρόκο αποδέχθηκε την πρόσκληση ως ιδρυτικό μέλος.

Άλλες χώρες, όπως η Πολωνία, εκφράζουν ανοιχτά αντιρρήσεις, ιδίως για τη συμμετοχή ηγετών με τους οποίους διατηρούν σοβαρές πολιτικές διαφωνίες, ενώ τονίζουν ότι οποιαδήποτε ένταξη θα απαιτήσει κοινοβουλευτική έγκριση. Την ίδια ώρα, κράτη όπως η Σαουδική Αραβία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζουν ακόμη τη στάση τους.

Η επίσημη παρουσίαση της σύνθεσης του Συμβουλίου αναμένεται στο Νταβός, ωστόσο το εγχείρημα ξεκινά ήδη με βαριά σκιά αμφισβήτησης. Το «όχι» του Μακρόν δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική άρνηση, αλλά ένα σαφές μήνυμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε μηχανισμούς που, όπως φοβάται η Γαλλία, συγκεντρώνουν υπερβολική ισχύ και παρακάμπτουν το διεθνές δίκαιο.