Μέση Ανατολή: Η Κίνα σε ρόλο «παγκόσμιου ρυθμιστή» της ειρήνης;- Ο Πρόεδρος Σι έτοιμος να «τραβήξει το αυτί» του Τραμπ και απαιτεί να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να ταξιδέψει στην Κίνα στις 14 Μαΐου, σε μια αποστολή που κάθε άλλο παρά τυπική θεωρείται.

Μέση Ανατολή: Η Κίνα σε ρόλο «παγκόσμιου ρυθμιστή» της ειρήνης;- Ο Πρόεδρος Σι έτοιμος να «τραβήξει το αυτί» του Τραμπ και απαιτεί να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Η επίσκεψη αυτή μοιάζει περισσότερο με διπλωματικό ναρκοπέδιο παρά με συνηθισμένη σύνοδο κορυφής, καθώς στο παρασκήνιο η ένταση γύρω από τον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ έχει φτάσει σε οριακό σημείο, με το Πεκίνο να εκπέμπει σαφή μηνύματα προς την Ουάσιγκτον.

Η συγκεκριμένη ημερομηνία έχει ήδη αποκτήσει σχεδόν συμβολικό βάρος στη διεθνή σκηνή. Εκτός απροόπτου και πιθανών ανατροπών από τον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος θα βρεθεί στην κινεζική πρωτεύουσα για συνομιλίες που δεν περιορίζονται στα κλασικά θέματα εμπορίου ή τεχνολογίας. Στο τραπέζι βρίσκεται πλέον η ίδια η σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία πιέζεται ασφυκτικά από την κρίση στον Περσικό Κόλπο, την οποία το Πεκίνο θεωρεί «θανάσιμο σφάλμα».

Ο Αμερικανός πρόεδρος, πιστός στη ρητορική υψηλής έντασης που τον χαρακτηρίζει, περιέγραψε τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν ως μια «ιδιοφυή» και «100% αλάνθαστη» στρατηγική. Κατά την άποψή του, η οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης αποτελεί το μόνο αποτελεσματικό εργαλείο πίεσης, ικανό να οδηγήσει το ιρανικό καθεστώς σε πλήρη υποχώρηση και παραδοχή. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στο Πεκίνο, όπου η στρατηγική των ΗΠΑ θεωρείται απειλή για κρίσιμες ενεργειακές ροές.

Η Κίνα καλύπτει περίπου το ένα τρίτο των ενεργειακών της αναγκών μέσω των Στενών του Ορμούζ και αντιμετωπίζει κάθε διαταραχή στην περιοχή ως άμεσο κίνδυνο για την οικονομική της ασφάλεια. Ο Σι Τζινπίνγκ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η διεθνής σταθερότητα υπονομεύεται και πως ο κόσμος κινείται προς τον «νόμο της ζούγκλας». Το Πεκίνο δεν περιορίζεται σε διπλωματικές εκκλήσεις, αλλά απαιτεί ξεκάθαρα την άμεση αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Παράλληλα, η κινεζική ηγεσία έχει καταστήσει σαφές σε δημόσιο και ιδιωτικό επίπεδο ότι η ελεύθερη μετακίνηση εμπορικών πλοίων στην περιοχή αποτελεί αδιαπραγμάτευτη αρχή. Έτσι, ο Τραμπ φτάνει στο Πεκίνο κρατώντας στα χέρια του ένα εργαλείο πίεσης προς το Ιράν, το οποίο όμως ταυτόχρονα δυναμιτίζει τη σχέση του με τον ισχυρότερο εμπορικό του αντίπαλο.

Το πυρηνικό «αγκάθι» και η παγίδα της ισχύος

Η αρχική στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ βασίστηκε στην πεποίθηση ότι μια σύντομη αλλά εξαιρετικά έντονη στρατιωτική επιχείρηση —η λεγόμενη «Επική Οργή»— θα ανάγκαζε το Ιράν να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αποδεχόμενο μια νέα και ιδιαίτερα αυστηρή πυρηνική συμφωνία. Η λογική ήταν ότι η επίδειξη δύναμης θα λειτουργούσε αποτρεπτικά όχι μόνο για την Τεχεράνη αλλά και για άλλους γεωπολιτικούς αντιπάλους.

Μέση Ανατολή: Η Κίνα σε ρόλο «παγκόσμιου ρυθμιστή» της ειρήνης;- Ο Πρόεδρος Σι έτοιμος να «τραβήξει το αυτί» του Τραμπ και απαιτεί να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ

Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική. Οι 38 ημέρες στρατιωτικών πληγμάτων δεν οδήγησαν σε υποχώρηση του Ιράν. Αντίθετα, η Τεχεράνη ενίσχυσε τη στάση της, απαντώντας με δικές της κινήσεις αποκλεισμού και επιμένοντας στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Ο Τραμπ απέρριψε πρόσφατη ιρανική πρόταση για κατάπαυση πυρός και σταδιακή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, επιμένοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία χωρίς την πλήρη απομάκρυνση κάθε ποσότητας εμπλουτισμένου ουρανίου από το ιρανικό έδαφος. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υιοθετεί ακόμη πιο σκληρή γραμμή, χαρακτηρίζοντας το Ιράν όχι απλώς ριζοσπαστικό αλλά «επαναστατικό» κίνδυνο που πρέπει να εκμηδενιστεί.

Το πετρέλαιο στα 110 δολάρια και η πίεση των αγορών

Ενώ οι διπλωματικές διεργασίες συνεχίζονται σε ανώτατο επίπεδο, οι πραγματικές πιέσεις προέρχονται από τις διεθνείς αγορές. Η τιμή του πετρελαίου έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, δημιουργώντας σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία και απειλώντας την ανάπτυξη σε πολλαπλές περιοχές του πλανήτη.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η αύξηση των τιμών των καυσίμων έχει μετατραπεί σε πολιτικό πονοκέφαλο για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των εκλογικών αναμετρήσεων του Νοεμβρίου. Η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων αυξάνεται, καθώς το κόστος ζωής ανεβαίνει αισθητά.

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντικούς νομικούς περιορισμούς. Η προθεσμία των 60 ημερών για στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς έγκριση του Κογκρέσου πλησιάζει στο τέλος της, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών του Λευκού Οίκου. Οποιαδήποτε απόφαση για επανέναρξη βομβαρδισμών θα απαιτήσει πλέον πολιτική σύγκρουση με το Κογκρέσο, όπου η διάθεση για «λευκή επιταγή» είναι σαφώς μειωμένη.