Μέση Ανατολή: Οι ΗΠΑ ξεμένουν από Patriot και το Ιράν κερδίζει τον πόλεμο της φθοράς πιο εύκολα απ’ ότι υπολόγιζε

Από περίπου 2.330 βλήματα Patriot που φέρονται να διέθεταν οι ΗΠΑ πριν από την έναρξη του πολέμου, απέμεναν μόλις 759 έως 827 στα τέλη Ιουλίου. Και από αυτά, περίπου 100 έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί!

Μέση Ανατολή: Οι ΗΠΑ ξεμένουν από Patriot και το Ιράν κερδίζει τον πόλεμο της φθοράς πιο εύκολα απ’ ότι υπολόγιζε

Η εικόνα που διαμορφώνεται προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Ουάσινγκτον, καθώς το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής αντιαεροπορικής άμυνας, αλλά και την ίδια την επάρκεια των αποθεμάτων. Ο ρυθμός με τον οποίο καταναλώνονται τα πανάκριβα βλήματα Patriot σε κάθε νέα ιρανική επίθεση δημιουργεί ένα πρόβλημα που, όσο περνά ο χρόνος, γίνεται ολοένα δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι ΗΠΑ φέρονται να εκτόξευσαν 80 έως 100 πυραύλους Patriot προκειμένου να αναχαιτίσουν χθες μία και μόνο ιρανική επίθεση εναντίον βάσεων στην Ιορδανία.

Και δεν επρόκειτο για μια επιχείρηση που στηρίχθηκε αποκλειστικά στα διαθέσιμα μέσα της περιοχής. Δύο συστοιχίες Patriot είχαν προηγουμένως μεταφερθεί από το Άνσμπαχ της Γερμανίας, σε μια ένδειξη του πόσο πιεσμένο είναι ήδη το αμερικανικό δίκτυο αεράμυνας.

Η αναλογία είναι εντυπωσιακή: κατά μέσο όρο χρειάστηκαν περίπου τέσσερα Patriot για την αναχαίτιση κάθε ιρανικού βαλλιστικού πυραύλου.

Δεν είναι επίδειξη ισχύος. Είναι σπατάλη αποθέματος σε πόλεμο φθοράς που η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να κερδίσει.

Και η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν εξεταστεί η συνολική κατανάλωση πυρομαχικών από την έναρξη της σύγκρουσης. Στις πρώτες μόλις πέντε ημέρες του πολέμου με το Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να κατανάλωσαν περισσότερα από 800 αντιαεροπορικά βλήματα.

Μέχρι τον Ιούλιο, το διαθέσιμο απόθεμα είχε υποχωρήσει στο 25% περίπου του επιπέδου που το Πεντάγωνο θεωρεί απαραβίαστο, δηλαδή του ελάχιστου αποθέματος ασφαλείας που απαιτείται ώστε οι αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις να διατηρούν επιχειρησιακή επάρκεια απέναντι σε μια ευρύτερη και πιο παρατεταμένη σύγκρουση.

Ακόμη πιο σκληρή είναι η εικόνα που προκύπτει από ανεξάρτητες εκτιμήσεις του CSIS. Από περίπου 2.330 Patriot που υπήρχαν πριν από τον πόλεμο, εκτιμάται ότι είχαν απομείνει μόλις 759 έως 827 στα τέλη Ιουλίου, ενώ περίπου 100 από αυτά χρησιμοποιήθηκαν ήδη στη συνέχεια.

Με άλλα λόγια, σχεδόν τα δύο τρίτα του διαθέσιμου οπλοστασίου έχουν αναλωθεί σε επιχειρήσεις προστασίας αμερικανικών και συμμαχικών βάσεων στον Κόλπο και την Ιορδανία.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο στρατηγικό πρόβλημα.

Το Ιράν, αντίθετα, διαθέτει χιλιάδες βαλλιστικούς πυραύλους, αλλά και παραγωγική δυνατότητα που επιτρέπει τη συνεχή αναπλήρωση σημαντικού μέρους των απωλειών του. Η σύγκριση δεν αφορά απλώς τον αριθμό των διαθέσιμων όπλων. Αφορά το κόστος, τον χρόνο παραγωγής και, κυρίως, τη δυνατότητα κάθε πλευράς να αντέξει έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς.

Η αμερικανική πλευρά καλείται να αντιμετωπίζει κάθε νέο κύμα επιθέσεων με εξαιρετικά ακριβά αναχαιτιστικά, ενώ η ιρανική πλευρά έχει τη δυνατότητα να επιμένει στην αποστολή μεγάλου αριθμού πυραύλων και drones, υποχρεώνοντας τον αντίπαλο να καταναλώνει πολύτιμα αποθέματα.

Μέση Ανατολή: Οι ΗΠΑ ξεμένουν από Patriot και το Ιράν κερδίζει τον πόλεμο της φθοράς πιο εύκολα απ’ ότι υπολόγιζε

Έτσι, οι ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζουν μόνο το πρόβλημα της προστασίας των δικών τους βάσεων. Βρίσκονται ταυτόχρονα αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο να μην μπορούν πλέον να διαθέσουν επαρκή αντιαεροπορικά συστήματα και πυρομαχικά στους συμμάχους τους, εφόσον αυτά απαιτούνται ταυτόχρονα σε πολλαπλά μέτωπα.

Και αυτό μπορεί να έχει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τη Μέση Ανατολή.

Ο πόλεμος με το Ιράν ίσως αποδειχτεί καθοριστικός και για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η αριθμητική είναι καταστροφική για τις ΗΠΑ. Κάθε Patriot κοστίζει γύρω στα τέσσερα εκατομμύρια δολάρια.

Η αμερικανική αμυντική βιομηχανία παράγει περίπου 600 τέτοια βλήματα τον χρόνο. Εάν μέσα σε μία μόνο νύχτα αναλώθηκαν 100, τότε καταναλώθηκε ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δύο μήνες παραγωγής.

Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο ο ιρανικός σχεδιασμός αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Το Ιράν φαίνεται να έχει αντιληφθεί ότι δεν χρειάζεται απαραίτητα να καταστρέψει κάθε αμερικανική συστοιχία για να προκαλέσει σοβαρό στρατηγικό πρόβλημα. Αρκεί να την υποχρεώνει να καταναλώνει συνεχώς τα διαθέσιμα αναχαιτιστικά της.

Συνδυάζει drones και βαλλιστικούς πυραύλους με ελιγμό στο τελικό στάδιο, επιδιώκοντας να κορεστούν τα ραντάρ και τα συστήματα αεράμυνας και να αναγκαστεί ο αντίπαλος να εκτοξεύει πανάκριβα βλήματα εναντίον φθηνότερων και πολυάριθμων στόχων.

Πρόκειται για την κλασική λογική του πολέμου φθοράς: δεν έχει σημασία μόνο ποιος καταρρίπτει περισσότερους στόχους, αλλά ποιος εξαντλεί πρώτος τα μέσα με τα οποία πραγματοποιεί τις καταρρίψεις.

Γι’ αυτό και μεταφέρθηκαν συστοιχίες από τη Γερμανία.

Η Ευρώπη αδειάζει από διαθέσιμα μέσα αεράμυνας προκειμένου να ενισχυθεί η προστασία δύο βάσεων στην Ιορδανία. Και όσο οι εκτοξευτές μετακινούνται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος οι σύμμαχοι να βρεθούν αντιμέτωποι με μια ιδιαίτερα παράδοξη κατάσταση: να διαθέτουν τα συστήματα, αλλά όχι τα απαιτούμενα βλήματα για να τα αξιοποιήσουν σε μεγάλη κλίμακα.

Την ίδια ώρα, στο ΝΑΤΟ η συζήτηση για τα αποθέματα αντιαεροπορικών πυρομαχικών γίνεται ολοένα πιο πιεστική, καθώς γίνεται λόγος για αποθέματα «κάτω από τα κρίσιμα όρια» απέναντι στη Ρωσία, την ώρα που οι ΗΠΑ καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες για την αντιμετώπιση των ιρανικών επιθέσεων στην περιοχή του Ορμούζ.

Το Πεντάγωνο δημόσια επιμένει ότι υπάρχουν «αρκετά» πυρομαχικά. Τα νούμερα της ανάλωσης όμως λένε το αντίθετο.

Και αν ο πόλεμος συνεχιστεί με την ίδια ένταση, το πραγματικό ερώτημα δεν θα είναι πλέον πόσα Patriot διαθέτουν οι ΗΠΑ, αλλά πόσο γρήγορα μπορούν να τα αντικαταστήσουν — και εάν η παραγωγή τους μπορεί να ακολουθήσει τον ρυθμό με τον οποίο καταναλώνονται.

Γιατί σε έναν πόλεμο φθοράς, η ισχύς δεν μετριέται μόνο σε πυραύλους, αεροσκάφη και βάσεις. Μετριέται στην αντοχή των αποθεμάτων και στην ικανότητα της βιομηχανίας να αναπληρώνει τις απώλειες.

Και σε αυτό το παιχνίδι, η αριθμητική μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο αμείλικτη από οποιαδήποτε μεμονωμένη αναχαίτιση.