Μπουρλότο στην προσπάθεια Τραμπ για εκεχειρία βάζει ο Ζελένσκι: Στον… κόσμο του ο Ουκρανός Πρόεδρος ζητά «εγγυήσεις ασφαλείας» από τις ΗΠΑ – Ο ρόλος της Βρετανίας και η θέση των Σκανδιναβών

Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι δήλωσε κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ότι η χώρα του επιθυμεί «εγγυήσεις ασφαλείας» και ένα κοινό αμερικανο-ουκρανικό ειρηνευτικό σχέδιο προτού ξεκινήσει συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν για τον τερματισμό του πολέμου στη χώρα του.

Και οι δύο άνδρες συμφώνησαν μετά από μια πολύωρη συζήτηση την Παρασκευή στο περιθώριο της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια ότι απαιτούνται περαιτέρω συνομιλίες για να διαπιστωθεί αν μπορούν να καταλήξουν σε κοινή αντίληψη.

Οι συνομιλίες έληξαν χωρίς να ανακοινωθεί η συμφωνία για τα ορυκτά, η οποία είναι κεντρική στην προσπάθεια του Κιέβου να εξασφαλίσει την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ. Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν παρουσιάσει ένα αναθεωρημένο σχέδιο της συμφωνίας που θα μπορούσε να ανοίξει πόρους μετάλλων σπάνιων γαιών με αντάλλαγμα την υποστήριξη των ΗΠΑ. Μέλη της αντιπροσωπείας δήλωσαν αργότερα στο Reuters ότι «ορισμένες λεπτομέρειες» έπρεπε ακόμη να οριστικοποιηθούν.

Στον… κόσμο του ο Ζελένσκι

Ο Ουκρανός πρόεδρος φάνηκε ικανοποιημένος που, με την υποστήριξη των Ευρωπαίων ηγετών, κατάφερε να κάνει (όπως θεωρεί) την κυβέρνηση Τραμπ να υιοθετήσει μια πιο μελετημένη και συνεργατική προσέγγιση, αφού έμεινε άναυδος αυτή την εβδομάδα από μια σειρά μονομερών παραχωρήσεων άνευ όρων που ο Τραμπ φάνηκε να προσφέρει στον Ρώσο πρόεδρο.

Ο Ζελένσκι φάνηκε επίσης να επιβραδύνει τη βιασύνη για τη διοργάνωση επικείμενων συνομιλιών με τον Πούτιν. Είπε ότι όταν συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του τίποτα δεν θα κρατηθεί μακριά από το τραπέζι.

Τόσο ο Ζελένσκι όσο και ο Βανςδήλωσαν ότι είχαν μια «καλή» συζήτηση και ότι θα συναντηθούν ξανά για συνομιλίες στο μέλλον. «Η πρώτη μας συνάντηση, όχι η τελευταία, είμαι σίγουρος», δήλωσε ο Ζελένσκι. Ο Βανς δήλωσε ότι θα πραγματοποιηθούν περισσότερες συνομιλίες «τις επόμενες ημέρες, εβδομάδες και μήνες» – ένα μεγαλύτερο χρονοδιάγραμμα που θα καθησυχάσει τον Ζελένσκι, ο οποίος φοβήθηκε ότι μπορεί να τον πετάξουν έξω από τις επίσημες διαπραγματεύσεις.

Ο Βανς, ο οποίος πλαισιώθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και τον ειδικό προεδρικό απεσταλμένο για τη Ρωσία και την Ουκρανία, Κιθ Κέλογκ, αρνήθηκε να υπεισέλθει στις λεπτομέρειες οποιουδήποτε ειρηνευτικού σχεδίου, λέγοντας: «Θέλω να διατηρήσω την προαιρετικότητα εδώ για τους διαπραγματευτές και τις αντίστοιχες ομάδες μας να φέρουν αυτό το πράγμα σε ένα υπεύθυνο τέλος».

Νωρίτερα μέσα στην ημέρα οι Ευρωπαίοι ηγέτες υποστήριξαν ότι κέρδισαν τις διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ ότι η ηγεσία της Ουκρανίας θα ερωτηθεί πλήρως για οποιεσδήποτε ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία και ότι η κυριαρχία της Ουκρανίας θα προστατευθεί, καθώς προσπάθησαν να διασκεδάσουν τους φόβους ότι ο Τραμπ βρισκόταν στα πρόθυρα εγκατάλειψης του Κιέβου.

Η ισχυρή επίδειξη ευρωπαϊκής ενότητας για την υποστήριξη της Ουκρανίας στη διάσκεψη του Μονάχου, σε συνδυασμό με τις ιδιωτικές διαβεβαιώσεις από βασικά στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ ότι δεν επίκεινται αποφάσεις, συνέβαλε σε κάποιο βαθμό στην άμβλυνση της έντονης ανησυχίας και αβεβαιότητας σχετικά με την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξοργίστηκαν αυτή την εβδομάδα όταν ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Pete Hegseth, απέκλεισε την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και δήλωσε ότι η χώρα θα πρέπει να εγκαταλείψει το μεγαλύτερο μέρος των εδαφών της που κατέχει η Ρωσία. Λίγο αφότου ο Τραμπ ανακοίνωσε απροσδόκητα ότι είχε ήδη μιλήσει με τον Πούτιν για περισσότερο από μία ώρα και ότι θα ξεκινούσε ειρηνευτικές συνομιλίες, ο Hegseth δήλωσε επίσης ότι κανένα αμερικανικό στρατό δεν θα συνεισφέρει σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή ειρηνευτική δύναμη στην Ουκρανία σε περίπτωση συμφωνημένης κατάπαυσης του πυρός.

Ο Ζελένσκι είπε στην ομιλία του στο συνέδριο -μια ετήσια συγκέντρωση των υπευθύνων για τη διεθνή πολιτική ασφάλειας- την οποία έκανε πριν από τη συνάντηση με τον Βανς, ότι πιστεύει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι το «κλειδί» για τον τερματισμό της σύγκρουσης και ότι ο Τραμπ του είχε δώσει τον αριθμό του τηλεφώνου του.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προέτρεψε τους Αμερικανούς να συνειδητοποιήσουν ότι η αποτυχία για την Ουκρανία δεν θα αποδυνάμωνε μόνο την Ευρώπη, αλλά και τις ΗΠΑ. Η Ουκρανία ήθελε μια ειρήνη που θα ήταν «δίκαιη και διαρκής, ώστε να μην ξαναζήσουμε τη φρίκη των τελευταίων ετών», είπε η ίδια.

Προσπάθησε να καθησυχάσει τους αντιπροσώπους ότι ορισμένες φωνές στην κυβέρνηση Τραμπ εξακολουθούν να αναγνωρίζουν ότι η μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας αποτελεί κρίσιμο στόχο για το σύνολο της δυτικής συμμαχίας.

Τείνοντας κλάδο ελαίας, είπε στο συνέδριο: «Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς εδώ και πρέπει να αποφύγουμε την οργή και την κατακραυγή. Διότι αν ακούσουμε την ουσία των παρατηρήσεων, όχι μόνο καταλαβαίνουμε από πού προέρχονται, αλλά αναγνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες παρατηρήσεις στις οποίες μπορούμε να συμφωνήσουμε».

Αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξακολουθούν να μιλούν για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, ο Ζελένσκι έχει αναγνωρίσει εδώ και καιρό ότι οι αντιρρήσεις των ΗΠΑ και της Ρωσίας το καθιστούν μια μακρινή προοπτική.

Ο David Lammy, ο υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, μιλώντας μετά τη συνάντηση με τον Vance, δήλωσε για τις μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες ότι «υπήρξε συμφωνία ότι ο Zelenskyy και οι Ουκρανοί πρέπει να είναι μέρος αυτής της διαπραγμάτευσης». Βρετανικές αμυντικές πηγές δήλωσαν ότι δεν υπήρχαν πολλές ενδείξεις ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να εξασφαλίσει μια γρήγορη συμφωνία με τον Πούτιν, καθώς η Ρωσία πίστευε ότι τα κέρδη στο πεδίο της μάχης θα αυξάνονταν καθώς το ηθικό της Ουκρανίας κατέρρεε μπροστά στις διαιρέσεις στη δυτική συμμαχία.

Ο Ζελένσκι προσπάθησε να ενισχύσει την ευρωπαϊκή του υποστήριξη προειδοποιώντας ότι η Ρωσία θα μπορούσε να αναπτύξει έως και 150.000 στρατιώτες το επόμενο έτος για να επιτεθεί στην Ευρώπη. Ο βασικός του στόχος είναι να κινητοποιήσει την Ευρώπη ώστε να τοποθετήσει δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες εντός της Ουκρανίας στο πλαίσιο μιας εκτελεστής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Γνωρίζει ότι η συμφωνία θα απαιτήσει την προσωρινή παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία και θα σηματοδοτήσει μια μακροπρόθεσμη στροφή των ΗΠΑ μακριά από την άμυνα της Ευρώπης.

Ο Ζελένσκι πρόσθεσε ότι δεν γνώριζε τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι Ρώσοι αξιωματούχοι θα ταξίδευαν στο Μόναχο για να συμμετάσχουν σε τριμερείς συνομιλίες με τον ίδιο και τις ΗΠΑ.

Η φον ντερ Λάιεν κινήθηκε επίσης για να διασκεδάσει τις ανησυχίες των ΗΠΑ σχετικά με το επίπεδο των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δαπανών, ανακοινώνοντας ότι θα αναστείλει τους αυστηρούς κανόνες για τις δημόσιες δαπάνες ώστε να επιτρέψει στις κυβερνήσεις να αυξήσουν τις αμυντικές επενδύσεις.

Ο ρόλος της Βρετανίας και η θέση των Σκανδιναβών

Ο Ζελένσκι ενισχύθηκε από τον βρετανό πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ, και από μια δήλωση των ηγετών οκτώ χωρών της Βαλτικής και του Βορρά. Μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ουκρανό ηγέτη, ο Στάρμερ εξέδωσε δήλωση που εμμέσως κατηγόρησε τον Hegseth για σχόλια του , τα οποία θεωρήθηκαν ευρέως ως περιττά και οδηγούσαν σε πρόωρες παραχωρήσεις πριν από την έναρξη των συνομιλιών.

Η Ντάουνινγκ Στριτ δήλωσε ότι ο πρωθυπουργός «ήταν κατηγορηματικός ότι δεν μπορούν να υπάρξουν συνομιλίες για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία». Η Ουκρανία χρειαζόταν ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας, περαιτέρω θανατηφόρα βοήθεια και ένα κυρίαρχο μέλλον και μπορούσε να υπολογίζει στο Ηνωμένο Βασίλειο να αναλάβει δράση, δήλωσε εκπρόσωπος.

Η ομάδα της Βαλτικής-Σκανδιναβίας δήλωσε: «Δεσμευόμαστε πλήρως για την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Στην Ουκρανία θα πρέπει να δοθούν ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας».