Νέο επίδομα ανεργίας: Προς καθολική εφαρμογή στα τέλη του 2026- Πώς θα λειτουργεί το νέο μοντέλο

Στο στάδιο της συνολικής αξιολόγησης εισέρχεται το πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για το νέο μοντέλο επιδόματος ανεργίας, το οποίο επαναπροσδιορίζει τον τρόπο στήριξης των ανέργων, συνδέοντας το ύψος της παροχής τόσο με τον ασφαλιστικό βίο όσο και με το ύψος των προηγούμενων αποδοχών του δικαιούχου.

Νέο επίδομα ανεργίας: Προς καθολική εφαρμογή στα τέλη του 2026- Πώς θα λειτουργεί το νέο μοντέλο

Το πρόγραμμα, που βρίσκεται σε εφαρμογή εδώ και περίπου έναν χρόνο (από τον Απρίλιο του 2025), αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2026, έπειτα από μια σύντομη παράταση. Στην πρώτη του φάση εντάχθηκαν περίπου 15.000 άνεργοι, οι οποίοι έλαβαν ενισχύσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν έως και τα 1.375 ευρώ μηνιαίως, κυρίως για δικαιούχους με μακρά ασφαλιστική ιστορία και υψηλές αποδοχές κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου.

Η νέα αυτή προσέγγιση στηρίζεται σε χρηματοδότηση ύψους 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και φιλοδοξεί να μετασχηματίσει τη λογική της επιδότησης, μετατοπίζοντας το βάρος από την απλή εισοδηματική ενίσχυση προς την ενεργητική υποστήριξη της επανένταξης στην αγορά εργασίας. Στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκεται το κατά πόσο το νέο σύστημα συνέβαλε ουσιαστικά στην ταχύτερη εύρεση εργασίας από τους ανέργους.

Εφόσον τα αποτελέσματα κριθούν θετικά, το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή καθολική εφαρμογή του νέου μοντέλου σε όλους τους ανέργους, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στο υφιστάμενο πλαίσιο επιδότησης.

Η λογική του νέου μοντέλου

Το νέο επίδομα βασίζεται σε ένα υβριδικό σύστημα δύο συνιστωσών: ένα σταθερό και ένα μεταβλητό μέρος, τα οποία συνδυάζονται ώστε να προκύπτει το τελικό ποσό της ενίσχυσης.

• Σταθερό μέρος: Καταβάλλεται σε όλους τους δικαιούχους και ξεκινά από το 70% του κατώτατου μισθού κατά το πρώτο τρίμηνο ανεργίας, μειούμενο σταδιακά έως και το 20% στο δεύτερο έτος.
• Μεταβλητό μέρος: Συνδέεται με τα έτη ασφάλισης και το επίπεδο αποδοχών, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα του συστήματος, κυρίως για όσους είχαν πιο σταθερή και υψηλόμισθη επαγγελματική πορεία.

Η φιλοσοφία του προγράμματος βασίζεται στην εμπροσθοβαρή ενίσχυση: υψηλότερα ποσά καταβάλλονται στους πρώτους μήνες ανεργίας, με σταδιακή μείωση όσο παρατείνεται η περίοδος χωρίς εργασία, η οποία μπορεί να φτάσει έως και τους 24 μήνες. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η δομή αυτή φαίνεται να ευνοεί την ταχύτερη επανένταξη στην αγορά εργασίας, καθώς μετά το πρώτο εξάμηνο ανεργίας παρατηρείται αυξημένη κινητικότητα προς νέες θέσεις εργασίας.

Σημειώνεται ότι, υπό το ισχύον πλαίσιο, η συνολική ενίσχυση δεν μπορεί να υπολείπεται του σημερινού επιδόματος ανεργίας (565 ευρώ μετά την πρόσφατη αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού). Ωστόσο, σε περίπτωση καθολικής εφαρμογής του νέου μοντέλου, η συγκεκριμένη «οροφή προστασίας» δεν θα διατηρείται.

Νέο επίδομα ανεργίας: Προς καθολική εφαρμογή στα τέλη του 2026- Πώς θα λειτουργεί το νέο μοντέλο

Το ανώτατο μηνιαίο ποσό επιδότησης αντιστοιχεί στο διπλάσιο του σταθερού μέρους του πρώτου τριμήνου. Έτσι, κατά την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος (28/03/2025), το πλαφόν διαμορφώθηκε στα 1.297,50 ευρώ, ενώ μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού από 1/04/2026 ανέρχεται στα 1.375 ευρώ.

Ενδεικτικά παραδείγματα δικαιούχων

Η εφαρμογή του νέου μοντέλου αποτυπώνεται πιο καθαρά μέσα από συγκριτικά παραδείγματα, τα οποία αναδεικνύουν τόσο τη διάρκεια όσο και το ύψος της επιδότησης ανά προφίλ εργαζομένου.

Ένας υπάλληλος σούπερ μάρκετ με 17 έτη ασφάλισης, ένα παιδί και μέσο μισθό ζωής 1.794 ευρώ, που εργάστηκε 39 μήνες στον τελευταίο εργοδότη του, θα λάμβανε με το ισχύον σύστημα συνολικά 7.942,52 ευρώ. Με το νέο πιλοτικό μοντέλο, η συνολική ενίσχυση αυξάνεται σε 10.613,67 ευρώ για διάρκεια 12 μηνών, με το μηνιαίο επίδομα να ξεκινά από 1.089 ευρώ και να μειώνεται σταδιακά έως τα 562,15 ευρώ.

Αντίστοιχα, ένας σερβιτόρος με 14 έτη ασφάλισης, δύο παιδιά και μέσο μισθό 857,25 ευρώ, ο οποίος εργάστηκε 63 μήνες στην τελευταία του θέση, θα λάμβανε με το τρέχον σύστημα 8.650,99 ευρώ. Με το νέο σχήμα, η συνολική επιδότηση αυξάνεται σε 12.724,93 ευρώ, για διάστημα 20 μηνών, με μηνιαία καταβολή που ξεκινά από 962 ευρώ και καταλήγει στα 265,5 ευρώ.

Τέλος, μια υπάλληλος γραφείου με 4,5 έτη ασφάλισης και μέσο μισθό 1.065,79 ευρώ, η οποία εργάστηκε 48 μήνες στην τελευταία της εργασία, θα λάμβανε 7.210,27 ευρώ με το υφιστάμενο σύστημα. Στο πλαίσιο του νέου μοντέλου, η συνολική ενίσχυση διαμορφώνεται σε 9.355,10 ευρώ για 16 μήνες, με το μηνιαίο επίδομα να ξεκινά από 786 ευρώ και να υποχωρεί στα 308,25 ευρώ στο τέλος της περιόδου.