Ο καρχαρίας που γεννήθηκε πριν τον Διαφωτισμό και ακόμα κολυμπά: 399 χρόνια ζωής για τον μυθικό Καρχαρία της Γροιλανδίας, τον πιο μακρόβιο σπονδυλωτό που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης

Στα παγωμένα, σκοτεινά νερά του Βόρειου Ατλαντικού και του Αρκτικού Ωκεανού κινείται αργά ένα πλάσμα που μοιάζει να έχει ξεφύγει από τα όρια του χρόνου. Πρόκειται για έναν Καρχαρία της Γροιλανδίας, ένα θηλυκό άτομο που οι επιστήμονες εκτιμούν ότι γεννήθηκε το… 1627 και, αν εξακολουθεί να ζει, έχει φτάσει σήμερα στην απίστευτη ηλικία των 399 ετών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος αυτής της χρονικής κλίμακας, ο συγκεκριμένος καρχαρίας υπήρχε ήδη 149 χρόνια πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτήσουν ανεξαρτησία, σχεδόν τρεις αιώνες πριν ξεσπάσει ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος και αιώνες πριν από γεγονότα που σημάδεψαν τη σύγχρονη ιστορία. Έχει «δει» την άνοδο και την πτώση αυτοκρατοριών, τη βιομηχανική επανάσταση και την είσοδο της ανθρωπότητας στην πυρηνική και ψηφιακή εποχή – όλα αυτά, αθόρυβα, κάτω από τον πάγο.

Ο Καρχαρίας της Γροιλανδίας (Greenland shark) θεωρείται πλέον ο πιο μακρόβιος σπονδυλωτός οργανισμός που έχει καταγραφεί ποτέ. Το συγκεκριμένο άτομο, γνωστό ανεπίσημα ως Samica, έχει μετατραπεί σε σύμβολο της επιστημονικής έκπληξης και του μυστηρίου που κρύβουν ακόμη οι ωκεανοί.

Το «μυστικό» της σχεδόν αθανασίας του φαίνεται να κρύβεται στον εξαιρετικά αργό ρυθμό ζωής του. Ο καρχαρίας αυτός μεγαλώνει μόλις ένα εκατοστό τον χρόνο και φτάνει σε αναπαραγωγική ωριμότητα όταν έχει ήδη συμπληρώσει περίπου 150 χρόνια ζωής – ηλικία στην οποία οι περισσότερες μορφές ζωής έχουν προ πολλού εξαφανιστεί.

Τα συμπεράσματα αυτά βασίζονται σε επιστημονικές μελέτες που χρησιμοποίησαν ραδιοανθρακική χρονολόγηση στον φακό του ματιού 28 νεκρών θηλυκών καρχαριών της Γροιλανδίας. Οι αναλύσεις έδειξαν ότι οι μεγαλύτεροι από αυτούς ήταν περίπου 355 και 392 ετών, ενώ ο μέσος όρος ηλικίας της ομάδας ξεπερνούσε τα 270 χρόνια.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι κανένα από τα εξεταζόμενα δείγματα δεν φαίνεται να πέθανε από φυσικά αίτια, κάτι που οδηγεί τους επιστήμονες στην υπόθεση ότι το πραγματικό προσδόκιμο ζωής του είδους μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο – ίσως πέρα από κάθε όριο που γνωρίζουμε σήμερα.

Ο Καρχαρίας της Γροιλανδίας παραμένει ένα ζωντανό μυστήριο: ένας αργός, σχεδόν «αιώνιος» ταξιδιώτης των θαλασσών, που αποδεικνύει πως η φύση εξακολουθεί να κρύβει ιστορίες πολύ μεγαλύτερες από την ανθρώπινη ιστορία.