Ο Τραμπ αποσύρει τις Αμερικανικές δυνάμεις από το Ιράκ μετά από 25 χρόνια κατοχής και 5.000 νεκρούς Αμερικανούς!

Το υπουργείο Άμυνας του Ιράκ ανακοίνωσε το Σάββατο 17 Ιανουαρίου ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις αποχώρησαν από την αεροπορική βάση Άιν αλ-Άσαντ, βάζοντας τέλος σε μια παρουσία που διήρκεσε περίπου ένα τέταρτο του αιώνα. Η βάση, σύμβολο της αμερικανικής στρατιωτικής κυριαρχίας μετά την εισβολή, περνά πλέον εξ ολοκλήρου στον έλεγχο του ιρακινού στρατού.

Ήδη από το 2024, Ουάσιγκτον και Βαγδάτη είχαν συμφωνήσει σε ένα χρονοδιάγραμμα σταδιακής αποχώρησης των αμερικανικών δυνάμεων και στη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας. Το αρχικό πλάνο προέβλεπε την αποχώρηση χιλιάδων στρατιωτών έως τον Σεπτέμβριο του 2025 και την πλήρη αποδέσμευση μέχρι το τέλος του 2026. Ωστόσο, η ραγδαία κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν λειτούργησε ως καταλύτης, επιταχύνοντας δραματικά τις εξελίξεις.

Η αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράκ, που ξεκίνησε με την εισβολή των αρχών της δεκαετίας του 2000, βασίστηκε –όπως αποδείχθηκε– στον μύθο των «όπλων μαζικής καταστροφής» του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν. Το αποτέλεσμα, όμως, υπήρξε το ακριβώς αντίθετο από τον διακηρυγμένο στόχο: το Ιράκ από ανάχωμα απέναντι στην ιρανική επιρροή μετατράπηκε σταδιακά σε στρατηγικό εταίρο της Τεχεράνης, κυρίως λόγω της πολιτικής κυριαρχίας της σιιτικής πλειοψηφίας.

Το ανθρώπινο κόστος αυτής της πορείας υπήρξε τεράστιο. Σύμφωνα με μελέτες του αμερικανικού Πανεπιστημίου Brown, οι νεκροί –άμαχοι και μαχητές– στο Ιράκ από το 2003 και στη Συρία από το 2014, ως άμεσο αποτέλεσμα των πολεμικών επιχειρήσεων που συνδέονται με τις ΗΠΑ, εκτιμώνται μεταξύ 650.000 και 750.000, συμπεριλαμβανομένων και των θυμάτων του πολέμου κατά του ISIS.

Ιρακινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ήδη από τις 4 Ιανουαρίου, περίπου 150 αμερικανικά φορτηγά εγκατέλειψαν το Ιράκ, κατευθυνόμενα προς τη βάση Ατ Τανφ στη Συρία και προς τη Χαρίρ, κοντά στο Ερμπίλ του Ιρακινού Κουρδιστάν, μεταφέροντας στρατιώτες και βαρύ εξοπλισμό. Παρά την αποχώρηση από την Άιν αλ-Άσαντ, εκτιμάται ότι θα παραμείνουν συνολικά 8.000 έως 10.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί σε άλλες περιοχές της χώρας, κυρίως στο νότο και στο Κουρδιστάν. Σε αυτά τα 25 χρόνια, οι ΗΠΑ καταγράφουν περίπου 5.000 νεκρούς στρατιώτες στο ιρακινό έδαφος.

Ανώτερος αξιωματικός του ιρακινού στρατού επιβεβαίωσε την αποχώρηση από τη βάση, σημειώνοντας ότι ελάχιστο αμερικανικό προσωπικό παρέμεινε προσωρινά λόγω τεχνικών και λογιστικών εκκρεμοτήτων, χωρίς να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες για λόγους ασφαλείας. Επισήμως, η επίσπευση της αναχώρησης αποδίδεται στον αυξημένο κίνδυνο επιθέσεων, τόσο από το Ιράν όσο και από σιιτικές πολιτοφυλακές που δρουν στο Ιράκ.

Η Άιν αλ-Άσαντ υπήρξε επί χρόνια βασικός πυλώνας της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας και επανειλημμένα βρέθηκε στο στόχαστρο φιλοϊρανικών ένοπλων ομάδων. Ιδιαίτερα μετά τη δολοφονία του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί το 2020, η βάση μετατράπηκε σε σύμβολο αντιποίνων και περιφερειακής έντασης. Η πιο ηχηρή στιγμή ήρθε στις 8 Ιανουαρίου, όταν δέχθηκε πυραυλική επίθεση από το Ιράν, ως απάντηση στην αμερικανική επιχείρηση με drone κοντά στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης που στοίχισε τη ζωή του Σολεϊμανί.

Σύμφωνα με το Ιρακινό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, υποστράτηγος Αμπντούλ Αμίρ Ρασίντ Γιαραλάχ, επιθεώρησε την Άιν αλ-Άσαντ μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων και επέβλεψε την πλήρη ανάληψη της βάσης από τον ιρακινό στρατό. Την άμυνά της αναλαμβάνει πλέον η 65η Ταξιαρχία Ειδικών Δυνάμεων, σε συνεργασία με την Πολεμική Αεροπορία και την Αεροπορία Στρατού.

Έτσι, χωρίς πανηγυρισμούς αλλά με βαριά ιστορική φόρτιση, κλείνει ένα από τα πιο αιματηρά και αμφιλεγόμενα κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας του Ιράκ – αφήνοντας πίσω του ερείπια, απώλειες και μια περιοχή που συνεχίζει να ζει στη σκιά των μεγάλων γεωπολιτικών συγκρούσεων.