Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι Ευρωπαίοι πλέον ψάχνουν… σαν «τρελοί» το άτομο που θα διαπραγματευτεί με τον Πούτιν

Γαλλία και Ιταλία πιέζουν για τον ορισμό ενός εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα μπορεί να συνομιλήσει με τη Μόσχα για την Ουκρανία.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι Ευρωπαίοι πλέον ψάχνουν… σαν «τρελοί» το άτομο που θα διαπραγματευτεί με τον Πούτιν

Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ασκούν έντονη πίεση προς την Κομισιόν για τον διορισμό ενός διαπραγματευτή που θα εκπροσωπεί τα συμφέροντα της ΕΕ στο Ουκρανικό ζήτημα και θα συμμετέχει ενεργά σε διαπραγματεύσεις με το Κρεμλίνο. Στην Ευρώπη επικρατεί ανησυχία ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να καταλήξουν σε συμφωνία με τη Ρωσία χωρίς να λάβουν υπόψη τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.

Η Γαλλία και η Ιταλία ηγούνται του μπλοκ κρατών που υποστηρίζει ένθερμα την ανάγκη για ευρωπαίο διαπραγματευτή. Διπλωμάτες και αξιωματούχοι ανέφεραν στο Politico ότι η ιδέα κερδίζει συνεχώς υποστηρικτές, καθώς η παρουσία της ΕΕ στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θεωρείται απαραίτητη για τη διατήρηση των «κόκκινων γραμμών» της.

Η επιλογή ενός ειδικού απεσταλμένου θα σηματοδοτούσε μια ουσιαστική αλλαγή στην εμπλοκή της Ευρώπης στις συνομιλίες για την Ουκρανία και θα εκπέμπει σαφές μήνυμα ότι οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να παίξουν ενεργό ρόλο τόσο σε μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου όσο και στην επόμενη μέρα της χώρας.

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχουν δημόσια ταχθεί υπέρ της διπλωματικής επαφής με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και τον στενό του κύκλο.

«Ο Μακρόν υποστηρίζει ότι, δεδομένων των διμερών συζητήσεων μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων, είναι κρίσιμο να υπάρχει τουλάχιστον κάποιος ευρωπαϊκός ρόλος στη συζήτηση», ανέφερε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος.
«Η Μελόνι στήριξε ένθερμα την πρωτοβουλία… δεν έχουν αυταπάτες για το αποτέλεσμα, αλλά πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες βλέπουν πλέον πλεονεκτήματα στην ενεργή εμπλοκή», πρόσθεσε.

Οι αντιρρήσεις

Παρά την αύξηση των υποστηρικτών της πρότασης, υπάρχει και σημαντικό μπλοκ κρατών που εκφράζει έντονες επιφυλάξεις. Κύριος λόγος είναι η αμφιβολία ότι η Ρωσία είναι έτοιμη για ουσιαστικές και καλόπιστες διαπραγματεύσεις, χωρίς να επιδιώκει την υποταγή της Ουκρανίας.

Το σχέδιο τερματισμού του πολέμου, που είχε προωθήσει ο πρώην Πρόεδρος Τραμπ, έχει μέχρι στιγμής ατονήσει, καθώς το Κίεβο – με την υποστήριξη της Ευρώπης – απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία, ακόμα και περιοχών που δεν έχουν καταληφθεί.

Η Ρωσία ελέγχει σχεδόν το 20% της ουκρανικής επικράτειας και πάνω από το 85% του Ντονμπάς, δηλαδή των περιφερειών Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ. Παρ’ όλα αυτά, το ειρηνευτικό σχέδιο που έχει υποβληθεί στο Κίεβο από την Ουάσινγκτον – και έχει την έγκριση της Μόσχας – προβλέπει την παραχώρηση ολόκληρου του Ντονμπάς.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οι Ευρωπαίοι πλέον ψάχνουν… σαν «τρελοί» το άτομο που θα διαπραγματευτεί με τον Πούτιν

Η Ευρώπη θέλει λόγο

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι στις Βρυξέλλες εξετάζεται τι μπορεί να προσφέρει η ΕΕ σε τυχόν συνομιλίες και πώς αυτές θα διασφαλίσουν ότι οι ΗΠΑ δεν θα παραμελήσουν τις ευρωπαϊκές ανησυχίες.

«Υπάρχουν ζητήματα που δεν μπορούν να συζητηθούν μόνο με τις ΗΠΑ, επειδή επηρεάζουν άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια», ανέφερε αξιωματούχος στο Politico. «Το μήνυμα προς την Ουάσινγκτον είναι εξίσου σημαντικό με αυτό προς τη Μόσχα».

Ο Κερτ Βόλκερ, πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για την Ουκρανία, τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να διεκδικήσει ενεργότερο ρόλο. «Ο Τραμπ θα συνεχίσει τον διάλογο με τον Πούτιν είτε απευθείας είτε μέσω του απεσταλμένου του, Στιβ Γουίτκοφ. Η Ευρώπη χρειάζεται δική της επικοινωνία — όχι απλώς να βρίσκεται στο ίδιο δωμάτιο».

Ποιος θα εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η ιδέα ενός ειδικού απεσταλμένου συζητήθηκε για πρώτη φορά σε σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Μάρτιο, χωρίς όμως να ληφθεί απόφαση. Η πρόταση προέβλεπε ρόλο στενά συνδεδεμένο με το Κίεβο, διαφορετικό από την πρόταση της Μελόνι για απευθείας επικοινωνία με τη Μόσχα.

Η Κάγια Κάλας, ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική, παρουσιάζεται ως η πιθανότερη υποψήφια για οποιονδήποτε ρόλο στις διαπραγματεύσεις, έχοντας σταθερά στηρίξει το Κίεβο και προωθήσει σκληρές κυρώσεις κατά της Ρωσίας.

«Αν η ΕΕ όριζε ειδικό απεσταλμένο, ποιον θα εκπροσωπεί και σε ποιον θα λογοδοτεί;», αναρωτήθηκε ο Βόλκερ. Η επιλογή της προέδρου της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα περιόριζε τη συμμετοχή της Κάλας και της Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, καθιστώντας τον ρόλο λιγότερο αποτελεσματικό σε απευθείας συνομιλίες με τον Πούτιν.

Σημαντικά ερωτήματα παραμένουν: αν ο απεσταλμένος θα εκπροσωπεί μόνο την ΕΕ ή και άλλες χώρες της «συμμαχίας των προθύμων», αν θα έχει διπλωματικό κύρος, και αν η θέση θα είναι επίσημη ή άτυπη.

Υποψήφιοι και αντιπαραθέσεις

Ο Ιταλός υπουργός Τζοβανμπατίστα Φατζολάρι πρότεινε ο ρόλος να ανατεθεί στον πρώην πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι. Ο Πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, εμφανίζεται επίσης ως πιθανός, χάρη στις φιλικές σχέσεις του με τον Τραμπ και την γεωστρατηγική θέση της χώρας του.

Η επιλογή «εν ενεργεία ηγέτη» θα επέτρεπε μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, αλλά εγείρει το ερώτημα του πότε και πώς πρέπει να γίνουν επαφές με τον Πούτιν, χωρίς να νομιμοποιούνται οι θέσεις του.

Δύο αξιωματούχοι τονίζουν ότι η θέση του ειδικού απεσταλμένου δεν υφίσταται ακόμη, ενώ ένας τρίτος παρατήρησε εύστοχα: «Καμία από αυτές τις θέσεις δεν υπάρχει — μέχρι να υπάρξει».