Πώς οι ΗΠΑ διαπραγματεύονταν στα κρυφά με το “δεξί χέρι” του Μαδούρο μήνες πριν από τη σύλληψή του; – Το παρασκήνιο τρόμου, οι απειλές εμφυλίου και το αίνιγμα του ανθρώπου που έμεινε ελεύθερος ενώ επικήρυξαν το κεφάλι του

Αποκαλύψεις που φωτίζουν το σκοτεινό παρασκήνιο των εξελίξεων στη Βενεζουέλα φέρνει στο φως το Reuters, περιγράφοντας ένα περίπλοκο δίκτυο μυστικών επαφών, υπολογισμένων κινήσεων και εύθραυστων ισορροπιών. Σύμφωνα με το πρακτορείο, η κυβέρνηση Τραμπ είχε ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τον πανίσχυρο υπουργό Εσωτερικών της χώρας, Ντιόσνταδο Καμπέλο, πολλούς μήνες πριν από την επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Οι επαφές αυτές δεν ήταν τυπικές ούτε περιστασιακές. Αντίθετα, αποτελούσαν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αποτροπής αιματοχυσίας και ανεξέλεγκτης βίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να προειδοποίησαν ευθέως τον Καμπέλο να μην ενεργοποιήσει τον μηχανισμό καταστολής του καθεστώτος – τις υπηρεσίες πληροφοριών, την αστυνομία, τις ένοπλες δυνάμεις και τις πολιτοφυλακές που του είναι πιστές. Η Ουάσιγκτον γνώριζε ότι αν ο άνθρωπος που κρατά τα «κλειδιά» της ασφάλειας αποφάσιζε να πατήσει το κουμπί, η χώρα θα μπορούσε να βυθιστεί στο χάος μέσα σε λίγες ώρες.

Ο φόβος αυτός συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι ο κρατικός μηχανισμός ασφαλείας της Βενεζουέλας παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφος και συγκεντρωμένος στα χέρια του Καμπέλο. Μια ανεξέλεγκτη αντίδραση θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τη στρατηγική των ΗΠΑ για μια ελεγχόμενη μετάβαση εξουσίας υπό την προσωρινή πρόεδρο, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, την οποία η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει ως κρίσιμο πυλώνα σταθερότητας.

Το πιο παράδοξο –και πολιτικά εκρηκτικό– στοιχείο αυτών των αποκαλύψεων είναι ότι ο ίδιος ο Καμπέλο περιλαμβάνεται στο αμερικανικό κατηγορητήριο για διακίνηση ναρκωτικών, το ίδιο ακριβώς νομικό πλαίσιο που χρησιμοποιήθηκε για τη σύλληψη του Μαδούρο. Οι ΗΠΑ τον κατηγορούν ως ηγετική φυσιογνωμία του διαβόητου «Cartel de los Soles» και έχουν ανεβάσει την επικήρυξή του στα 25 εκατομμύρια δολάρια. Κι όμως, ο άνθρωπος αυτός δεν συνελήφθη.

Η εξαίρεσή του έχει προκαλέσει έντονα ερωτήματα στην Ουάσιγκτον. Αναλυτές αλλά και πολιτικοί, όπως η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Μαρία Ελβίρα Σαλαζάρ, εξέφρασαν ανοιχτά την απορία και την ανησυχία τους, με τη Σαλαζάρ να δηλώνει ότι «ο Ντιόσνταδο είναι πιθανώς χειρότερος από τον Μαδούρο». Παρ’ όλα αυτά, οι επαφές μαζί του συνεχίστηκαν και αφορούσαν ακόμη και το ευαίσθητο ζήτημα των κυρώσεων, υποδηλώνοντας ότι για την Ουάσιγκτον αποτελούσε ταυτόχρονα απειλή και αναγκαίο συνομιλητή.

Ο Καμπέλο, πρώην στρατιωτικός και ιστορικά ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Ούγκο Τσάβες, θεωρείται εδώ και χρόνια η δεύτερη ισχυρότερη φιγούρα της χώρας. Ελέγχει την αντικατασκοπεία και διατηρεί δεσμούς με τις ένοπλες πολιτοφυλακές, γεγονός που τον καθιστά κρίσιμο παίκτη σε κάθε σενάριο μετάβασης. Παρότι δημοσίως δηλώνει ενότητα με τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, οι σχέσεις τους χαρακτηρίζονται από καχυποψία και εύθραυστες ισορροπίες.

Η Ροντρίγκεζ επιχειρεί να εδραιώσει την εξουσία της τοποθετώντας πιστούς συνεργάτες σε καίριες θέσεις και ανταποκρινόμενη στις αμερικανικές πιέσεις για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου. Ωστόσο, στην Ουάσιγκτον υπάρχει ο φόβος ότι ο Καμπέλο, με το βαρύ παρελθόν καταστολής που τον συνοδεύει, μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε παράγοντα αποσταθεροποίησης.

Προς το παρόν, ο ίδιος καταδικάζει ρητορικά την αμερικανική επέμβαση, διακηρύσσοντας ότι «η Βενεζουέλα δεν θα παραδοθεί». Ταυτόχρονα, από τη θέση του υπουργού Εσωτερικών, επιβλέπει τη διαδικασία απελευθέρωσης πολιτικών κρατουμένων – ένα βασικό αίτημα της αντιπολίτευσης και των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παρά τις εξαγγελίες, όμως, οι οργανώσεις καταγγέλλουν καθυστερήσεις και επισημαίνουν ότι εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν άδικα έγκλειστοι.

Σύμφωνα με τον πρώην ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Βενεζουέλα, Έλιοτ Έιμπραμς, μια ουσιαστική και αληθινά δημοκρατική μετάβαση δύσκολα μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς την απομάκρυνση του Καμπέλο. Για πολλούς, η έξοδός του από το προσκήνιο δεν θα ήταν απλώς μια πολιτική εξέλιξη, αλλά το πραγματικό τέλος ενός καθεστώτος που επί χρόνια κυβερνούσε μέσα από φόβο, σκιές και παρασκηνιακές συμφωνίες.