“Σεισμός” στο πολιτικό σκηνικό και κραυγή αγωνίας από την κοινωνία: Τέσσερις στους δέκα πολίτες ζητούν ένα νέο κόμμα για να σωθεί η χώρα, την ώρα που καταρρέει η εμπιστοσύνη στο υπάρχον σύστημα

Μια βαθιά πολιτική κόπωση και μια έντονη αναζήτηση διεξόδου αποτυπώνει η νέα δημοσκόπηση, φέρνοντας στο φως μια κοινωνία που μοιάζει να αμφισβητεί συνολικά το υπάρχον κομματικό οικοδόμημα. Παρότι η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρωτιά, η κυριαρχία της παραμένει εύθραυστη και υπό διαρκή πίεση, ενώ το πολιτικό σκηνικό δείχνει πιο ρευστό από ποτέ ενόψει του 2026.

Η παρατεταμένη κρίση με τα αγροτικά μπλόκα, η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα στον δημόσιο διάλογο, τα σενάρια για νέα πολιτικά εγχειρήματα και η δυναμική παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού λειτουργούν ως καταλύτες που επαναχαράσσουν τον δρόμο προς τις κάλπες. Νέοι «παίκτες» και άγνωστοι μέχρι πρότινος συσχετισμοί απειλούν τις ήδη εύθραυστες ισορροπίες.

Τα στοιχεία της έρευνας της RealPolls για το Protagon, που διεξήχθη στις 11 και 12 Ιανουαρίου, σκιαγραφούν μια πολιτική πραγματικότητα που μοιάζει παγωμένη στην κορυφή αλλά αποσυντεθειμένη στη βάση της. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, ωστόσο εξακολουθεί να κινείται κάτω από το ψυχολογικό όριο του 25% στην πρόθεση ψήφου, καταγράφοντας 24,4%, παρά τη μικρή άνοδο σε σχέση με τον Δεκέμβριο. Στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος φτάνει το 28,7%, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από τις επιδόσεις της στις εθνικές εκλογές του 2023.

Την ίδια στιγμή, η μάχη για τη δεύτερη θέση αναδεικνύεται σε πεδίο έντονων ανατροπών. Η Πλεύση Ελευθερίας εμφανίζεται ενισχυμένη, καρπώνοντας τη γενικευμένη αντισυστημική διάθεση, και περνά στη δεύτερη θέση με 9,2% στην πρόθεση ψήφου και 13,6% στην πρόβλεψη αποτελέσματος. Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ υποχωρεί στην τρίτη θέση, καταγράφοντας απώλειες και πέφτοντας στο 7,8% και 10,3% αντίστοιχα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, στη σκιά της συζήτησης για ενδεχόμενα νέα κόμματα με αναφορά στον Αλέξη Τσίπρα ή τη Μαρία Καρυστιανού, καταγράφει περαιτέρω συρρίκνωση, περιοριζόμενος στο 4,1% στην πρόθεση ψήφου και στο 5,3% στην εκτίμηση αποτελέσματος. Τα υπόλοιπα κόμματα κινούνται χωρίς μεγάλες ανατροπές, με την Ελληνική Λύση, το ΚΚΕ, τη Φωνή Λογικής και το ΜέΡΑ25 να διατηρούν περίπου τις δυνάμεις τους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εκτόξευση του ποσοστού όσων δηλώνουν ότι θα ψήφιζαν «άλλο κόμμα», που από 7% τον Δεκέμβριο ανεβαίνει στο 12,1%, ενώ οι αναποφάσιστοι αγγίζουν το 14,8%. Τα στοιχεία αυτά συνθέτουν την εικόνα ενός εκλογικού σώματος σε αναζήτηση εναλλακτικής.

Η πιο ηχηρή ένδειξη της κρίσης του πολιτικού συστήματος έρχεται από το ερώτημα της εμπιστοσύνης: μόλις το ένα τρίτο των πολιτών δηλώνει ότι εμπιστεύεται το υπάρχον πολιτικό πλαίσιο, ενώ τα δύο τρίτα εκφράζουν ανοιχτά δυσπιστία. Και αυτή η δυσπιστία μεταφράζεται σε καθαρό πολιτικό μήνυμα: το 43,7% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι μόνο ένα νέο κόμμα μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση στη χώρα. Αντίθετα, μόλις το 24,5% εμπιστεύεται τη σημερινή κυβέρνηση, το 16% κάποιο άλλο υπάρχον κόμμα και ένα ισχνό 5,8% την αξιωματική αντιπολίτευση.

Όταν η συζήτηση περνά σε συγκεκριμένα πρόσωπα, τα ευρήματα γίνονται ακόμη πιο αποκαλυπτικά. Ένα κόμμα με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα συγκεντρώνει περιορισμένη αλλά υπαρκτή δυναμική, ενώ η Μαρία Καρυστιανού εμφανίζεται να προσελκύει υψηλότερο ποσοστό θετικών απαντήσεων, με σημαντικό μέρος των πολιτών να βλέπει σε αυτήν είτε μια εναλλακτική διακυβέρνησης είτε ένα ισχυρό μήνυμα διαμαρτυρίας προς το πολιτικό σύστημα.

Ωστόσο, η ίδια δημοσκόπηση καταγράφει και τις μεγάλες επιφυλάξεις: η πλειονότητα των πολιτών δηλώνει ότι θέλει να γνωρίζει πρόσωπα και στελέχη πριν στηρίξει ένα νέο κόμμα, ενώ αμφισβητείται έντονα η δυνατότητα δημιουργίας πολιτικού σχηματισμού χωρίς τη συμμετοχή γνωστών πολιτικών.

Τέλος, τα υποθετικά σενάρια αποκαλύπτουν πόσο προσωποκεντρικό έχει γίνει το πολιτικό σύστημα: χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ΝΔ υποχωρεί αισθητά, ενώ χωρίς τον Νίκο Ανδρουλάκη το ΠΑΣΟΚ εκτοξεύεται. Αντίστοιχα, αρχηγικά κόμματα βλέπουν τη δύναμή τους να εξαφανίζεται χωρίς τον επικεφαλής τους.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: η κοινωνία βράζει, η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί και η απαίτηση για κάτι νέο, διαφορετικό και πειστικό δεν ήταν ποτέ πιο έντονη. Το αν αυτή η απαίτηση θα μετατραπεί σε πολιτική ανατροπή, μένει να φανεί.