Τουρκία: Έτσι σκοπεύει να «περικυκλώσει» την Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο με «όχημα» τη Λιβύη-Τι επιδίωξε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με την επίσκεψη του στο αρχηγείο των τουρκικών δυνάμεων στην Τρίπολη και τον Χαφτάρ στην Βεγγάζη

Οι ανησυχίες στην Αθήνα για μια ενδεχόμενη γεωπολιτική «περικύκλωση» της Ελλάδας επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο, στον απόηχο των τελευταίων διπλωματικών και στρατιωτικών κινήσεων της Άγκυρας στη Λιβύη και την Αίγυπτο.

Τουρκία: Έτσι σκοπεύει να «περικυκλώσει» την Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο με «όχημα» τη Λιβύη-Τι επιδίωξε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με την επίσκεψη του στο αρχηγείο των τουρκικών δυνάμεων στην Τρίπολη και τον Χαφτάρ στην Βεγγάζη

Κεντρικό πρόσωπο αυτής της κινητικότητας είναι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο οποίος μέσα σε μόλις λίγες ημέρες κινήθηκε από την Τρίπολη έως τη Βεγγάζη και στη συνέχεια στο Ελ Αλαμέιν, επιχειρώντας να εκπέμψει ένα σαφές μήνυμα για τον ρόλο που διεκδικεί η Τουρκία στη νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου.

Η Άγκυρα επιδιώκει να εδραιώσει τη θέση της ως βασικού —και ενδεχομένως αποφασιστικού— ρυθμιστή των λιβυκών εξελίξεων. Η στρατηγική αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, καθώς συνδέεται άμεσα με τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο και την προσπάθεια της Τουρκίας να δημιουργήσει νέα δεδομένα στις θαλάσσιες ζώνες νότια της Κρήτης.

Στις 11-12 Αυγούστου 2026, ο Χακάν Φιντάν πραγματοποίησε μια ιδιαίτερα κρίσιμη διήμερη επίσκεψη στη Λιβύη. Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο της παρουσίας του δεν ήταν μόνο οι επαφές που πραγματοποίησε, αλλά η αλλαγή τακτικής που φαίνεται να επιχειρεί η τουρκική διπλωματία: από την αποκλειστική στήριξη της δυτικής Λιβύης σε μια προσπάθεια προσέγγισης και των αντίπαλων κέντρων εξουσίας στην Ανατολή.

Η επίσκεψη στην τουρκική στρατιωτική διοίκηση

Η υψηλού προφίλ επίσκεψη του Τούρκου ΥΠΕΞ στο αρχηγείο της Διοίκησης της Ομάδας Εργασίας των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (TAF) για τη Λιβύη στην Τρίπολη είχε ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο Φιντάν επιδίωξε να καταστήσει σαφές ότι η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη χώρα εξακολουθεί να αποτελεί τη στρατηγική «άγκυρα» πάνω στην οποία στηρίζεται η διπλωματική της διείσδυση.

Την ίδια ώρα, η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει ένα διαφορετικό πρόσωπο: εκείνο της δύναμης που δεν περιορίζεται πλέον στη στήριξη μιας συγκεκριμένης λιβυκής παράταξης, αλλά εμφανίζεται ως διαμεσολαβητής με στόχο την οικοδόμηση μιας «Μίας Λιβύης».

Η παρουσία του Φιντάν δίπλα στην τουρκική στρατιωτική διοίκηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι προσπάθειες, με αμερικανική υποστήριξη, για την ενοποίηση των αντίπαλων διοικήσεων της Λιβύης. Η Άγκυρα θέλει να βρίσκεται στο κέντρο αυτής της διαδικασίας και όχι στην περιφέρεια των εξελίξεων.

Οι στόχοι της Τουρκίας από την επίσκεψη του Φιντάν στην τουρκική στρατιωτική διοίκηση είναι πολλαπλοί και συνδυάζουν στρατιωτικές, διπλωματικές και γεωπολιτικές επιδιώξεις.

Επίδειξη στρατιωτικής ισχύος και αποτροπής

Πρώτα απ’ όλα, πρόκειται για μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος και αποτροπής με στόχο την προστασία των τουρκικών συμφερόντων στη Λιβύη. Με την παρουσία του στη Διοίκηση της Ομάδας Εργασίας των τουρκικών δυνάμεων, ο Φιντάν προβάλλει τη «σκληρή ισχύ» της Άγκυρας, ακόμη και την ώρα που η τουρκική διπλωματία επιχειρεί να εμφανιστεί περισσότερο διαλλακτική.

Το μήνυμα είναι σαφές: ακόμη και όταν η Τουρκία υιοθετεί έναν ρεαλιστικό και διπλωματικό τόνο, τα στρατιωτικά, ναυτιλιακά, ενεργειακά και εμπορικά συμφέροντά της παραμένουν αδιαπραγμάτευτα.

Η ανάπτυξη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στη Λιβύη λειτουργεί, επομένως, ως αποτρεπτικός μηχανισμός. Η Άγκυρα θέλει να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε μελλοντική πολιτική διευθέτηση ή συμφωνία για την κατανομή πόρων δεν θα θέσει υπό αμφισβήτηση τις προηγούμενες συμφωνίες της, κυρίως εκείνες που αφορούν τις θαλάσσιες ζώνες και το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Από την Τρίπολη στον Χαφτάρ: Η «Μία Λιβύη»

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της επίσκεψης Φιντάν. Η παρουσία του στην τουρκική στρατιωτική διοίκηση στην Τρίπολη συνέπεσε με μια πρωτοφανή, για τα δεδομένα των προηγούμενων ετών, διπλωματική στροφή προς την Ανατολική Λιβύη.

Στη Βεγγάζη ο Τούρκος ΥΠΕΞ συναντήθηκε με τον άλλοτε αντίπαλο της Άγκυρας, Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, καθώς και με τον γιο του, Σαντάμ Χαφτάρ. Η εικόνα αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς αποτυπώνει την προσπάθεια της Τουρκίας να υπερβεί τις παλιές διαχωριστικές γραμμές και να συνομιλήσει πλέον με όλα τα σημαντικά κέντρα ισχύος της Λιβύης.

Με την επιθεώρηση της τουρκικής στρατιωτικής διοίκησης στην Τρίπολη, ο Φιντάν έστειλε ταυτόχρονα μήνυμα προς τις δυτικές λιβυκές παρατάξεις ότι η Άγκυρα δεν εγκαταλείπει τους ιστορικούς συμμάχους της. Αντιθέτως, επιχειρεί να αξιοποιήσει το στρατιωτικό της αποτύπωμα ως βάση ισχύος, προκειμένου να διευρύνει την πολιτική και διπλωματική της επιρροή και να εμφανιστεί ως δύναμη ικανή να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν εγκαταλείπει την Τρίπολη για χάρη της Βεγγάζης. Επιχειρεί να ελέγξει το πολιτικό παιχνίδι και στα δύο μέτωπα.

Η μετάβαση προς την πραγμάτωση του «Ενός Λιβυκού Στρατού»

Παράλληλα, η τουρκική στρατιωτική διοίκηση στην Τρίπολη φαίνεται να μετατοπίζει σταδιακά το βάρος της από την άμεση και ενεργό υποστήριξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων προς την εκπαίδευση, την οργάνωση και τη θεσμική μεταρρύθμιση των λιβυκών ενόπλων δυνάμεων.

Η επίσκεψη Φιντάν υπογραμμίζει ακριβώς αυτόν τον νέο ρόλο της Άγκυρας: τη συμμετοχή της στην προσπάθεια ενοποίησης των μέχρι σήμερα διασπασμένων στρατιωτικών παρατάξεων της Λιβύης.

Η διαδικασία αυτή έχει ήδη αρχίσει να αποκτά πρακτική διάσταση, μέσα από κοινές πρωτοβουλίες και ασκήσεις στις οποίες συμμετείχαν δυνάμεις από την ανατολική και τη δυτική Λιβύη υπό την ίδια σημαία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσαν οι ασκήσεις που φιλοξενήθηκαν από την Τουρκία, όπως η EFES-2026.

Υπό αυτό το πρίσμα, η επίσκεψη του Τούρκου ΥΠΕΞ δεν ήταν μια απλή συμβολική παρουσία. Εντάσσεται στη μακροπρόθεσμη στρατηγική της Άγκυρας και ουσιαστικά συνοδεύει την εφαρμογή της 24μηνης παράτασης της τουρκικής στρατιωτικής αποστολής στη Λιβύη, η οποία εγκρίθηκε από το τουρκικό κοινοβούλιο και διασφαλίζει την παρουσία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στη χώρα έως το 2028.

Ο Φιντάν θέλει έτσι να καταστήσει σαφές, τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας όσο και προς τους διεθνείς παράγοντες, ότι η τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη δεν αποτελεί μια προσωρινή παρέμβαση. Αντιθέτως, η Άγκυρα προετοιμάζεται για έναν μακροπρόθεσμο, διαρθρωτικό και σταθεροποιητικό ρόλο, ο οποίος θα της επιτρέπει να διατηρεί λόγο και επιρροή στις πολιτικές, στρατιωτικές και ενεργειακές εξελίξεις της χώρας.

Τουρκία: Έτσι σκοπεύει να «περικυκλώσει» την Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο με «όχημα» τη Λιβύη-Τι επιδίωξε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν με την επίσκεψη του στο αρχηγείο των τουρκικών δυνάμεων στην Τρίπολη και τον Χαφτάρ στην Βεγγάζη

Από το Ελ Αλαμέιν η επίθεση σε Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

Το δεύτερο σκέλος της τουρκικής στρατηγικής εκδηλώθηκε στις 13-14 Αυγούστου 2026, από το Ελ Αλαμέιν της Αιγύπτου, όπου ο Φιντάν εξαπέλυσε σφοδρή φραστική επίθεση εναντίον της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ.

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ κατηγόρησε τις τρεις χώρες ότι οι τριμερείς συνεργασίες τους συνιστούν μια «συμμαχία» που επιχειρεί να περικυκλώσει την Τουρκία και να την αποκλείσει από την Ανατολική Μεσόγειο.

Η συγκεκριμένη ρητορική δεν είναι άσχετη με τις κινήσεις της Άγκυρας στη Λιβύη. Αντιθέτως, εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Τουρκίας να παρουσιάσει τον εαυτό της ως δύναμη που βρίσκεται υπό πίεση και, συνεπώς, δικαιούται να αναζητήσει στρατηγικά αντίβαρα.

Με το να παρουσιάζει την Τουρκία ως «αμυνόμενη» απέναντι σε μια δήθεν ελληνική περικύκλωση, ο Φιντάν επιχειρεί να προσδώσει νομιμοποιητικό περίβλημα στις δικές του επεκτατικές κινήσεις στη Λιβύη, με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου στρατηγικού κλοιού γύρω από την Ελλάδα, ιδιαίτερα νότια της Κρήτης.

Ο κίνδυνος για την Ελλάδα

Το ενδεχόμενο η Ανατολική Λιβύη —η οποία μέχρι πρότινος διατηρούσε καλές σχέσεις με την Αθήνα— να ευθυγραμμιστεί περισσότερο με την Άγκυρα δημιουργεί νέα δεδομένα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ελλάδα θα μπορούσε να χάσει ένα σημαντικό διπλωματικό στήριγμα στο εσωτερικό της Λιβύης, την ώρα που η Τουρκία θα έχει αποκτήσει πρόσβαση και επιρροή και στα δύο βασικά κέντρα ισχύος της χώρας.

Παράλληλα, η Άγκυρα πιέζει για την έναρξη ερευνών και γεωτρήσεων από την κρατική τουρκική εταιρεία TPAO εντός της λιβυκής ΑΟΖ, σε περιοχές που επικαλύπτουν την ελληνική υφαλοκρηπίδα νότια της Κρήτης.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία από τη στιγμή που η Τουρκία επιχειρεί να συνδυάσει τη στρατιωτική παρουσία της με τη διπλωματική διείσδυση και τις ενεργειακές της επιδιώξεις. Πρόκειται για ένα τρίπτυχο που μπορεί να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στην Ανατολική Μεσόγειο, ιδιαίτερα εάν η Άγκυρα καταφέρει να μετατρέψει τη Λιβύη σε σταθερό εταίρο των περιφερειακών σχεδιασμών της.

Σε περίπτωση κρίσης, επομένως, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με τουρκική πίεση όχι μόνο από τα ανατολικά, στο Αιγαίο και τη Θράκη, αλλά και από τα νότια, μέσω της Λιβύης.

Η εξέλιξη αυτή επιβάλλει διαρκή επαγρύπνηση και προσεκτική παρακολούθηση των κινήσεων της Άγκυρας. Η Τουρκία δεν φαίνεται πλέον να αντιμετωπίζει τη Λιβύη αποκλειστικά ως πεδίο άσκησης επιρροής. Επιχειρεί να την εντάξει σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό, μετατρέποντάς την σε προκεχωρημένο φυλάκιο της αντίληψης περί «Γαλάζιας Πατρίδας» στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η επίσκεψη Φιντάν στην Τρίπολη και η ταυτόχρονη προσέγγιση του Χαφτάρ στη Βεγγάζη αποκαλύπτουν, επομένως, μια Τουρκία που επιχειρεί να περάσει σε ένα νέο στάδιο: από τον ρόλο του υποστηρικτή μιας λιβυκής πλευράς στον ρόλο του διαμεσολαβητή που επιδιώκει να έχει λόγο σε ολόκληρη τη Λιβύη. Και ακριβώς αυτή η μετατόπιση είναι που καθιστά τις εξελίξεις ιδιαίτερα κρίσιμες για τα ελληνικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.