Το ΔΝΤ “ξανάρχεται”: Έκθεση σοκ “γκρεμίζει” το αφήγημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη περί… “ανάπτυξης” και περί.. “τέλους των Μνημονίων” και βάζει στο “στόχαστρο” και πάλι μισθούς και συντάξεις – Έρχονται και νέες, πιο “μαύρες” ημέρες

ΔΝΤ από τα παλιά θύμισε η νέα έκθεση του Ταμείου για την ελληνική οικονομία στο πλαίσιο του άρθρου 4…
Παρά λοιπόν τις επώδυνες προσαρμογές, σύμφωνα με ΔΝΤ, η κυβέρνηση θα πρέπει να απορρίψει κάθε ενδεχόμενο αυξήσεων σε μισθούς (κυρίως στο Δημόσιο) και συντάξεις… ή άλλα μέτρα που θα μπορούσαν να τονώσουν το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων. Το χρέος είναι πολύ υψηλό, λέει, ενώ τυχόν αυξήσεις θα ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις. Ειδικότερα, όπως επισημαίνεται, «Η αύξηση των μισθών θα τροφοδοτήσει περαιτέρω τον πληθωρισμό στις υπηρεσίες, πιθανώς επιδεινούμενη από διακυμάνσεις στις παγκόσμιες και περιφερειακές τιμές ενέργειας».

Περαιτέρω, εξηγεί ότι για να συνεχίσει να είναι το δημόσιο χρέος βιώσιμο θα πρέπει η δημοσιονομική προσαρμογή να είναι συνεχής και τα πρωτογενή πλεονάσματα υψηλά.

«Με το πρωτογενές πλεόνασμα να παραμένει υψηλό, στο 2,3% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω κατά περίπου 25 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας κάτω από το 130% έως το 2030» επισημαίνουν οι οικονομολόγοι του Ταμείου και προσθέτουν: «Πρόσθετα μέτρα δαπανών που αυξάνουν την αποδοτικότητα θα ενίσχυαν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας».

Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτούνται μεταρρυθμίσεις, να αποτραπούν υπερβολικές αυξήσεις στις συντάξεις και τους μισθούς του δημόσιου τομέα και να μην υπάρξουν ad hoc προσαρμογές.

Φορολογικές μεταρρυθμίσεις

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως, παρότι η κυβέρνηση ευαγγελίζεται πως πάμε καλά ως προς τα έσοδα, το Ταμείο ζητά περισσότερα με πρόσθετους φόρους.

«Οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης» λέει η έκθεση (σ.σ. μεγαλύτερους φόρους για περισσότερους).

Επιπλέον, οι αναποτελεσματικές φορολογικές δαπάνες, ιδίως οι μη προοδευτικές εξαιρέσεις ΦΠΑ σε ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες, θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά, σημειώνεται.

Οι αρχές θα πρέπει επίσης να εξετάσουν την αύξηση της φορολόγησης του άνθρακα, ιδιαίτερα στους τομείς των μεταφορών και της βιομηχανίας…

Ο δε δημοσιονομικός χώρος που δημιουργείται από πρόσθετα μέτρα ή καλύτερη από την αναμενόμενη απόδοση θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για τη μείωση του χρέους καθώς και για κρίσιμες κοινωνικές και κεφαλαιουχικές δαπάνες.
Κατά τ’ άλλα, πάμε καλά…

Κατά τ’ άλλα, το ΔΝΤ συμπεραίνει πως η οικονομία διατήρησε τη δυναμική της ανάπτυξη το 2024, υποστηριζόμενη από ισχυρή εγχώρια ζήτηση.

Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,3% (σε ετήσια βάση) κατά τους πρώτους τρεις μήνες του έτους, ενισχυμένο από την έντονη επιτάχυνση των επενδυτικών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (NGEU) και τη σταθερή ιδιωτική κατανάλωση, που στηρίζεται από την αύξηση του πραγματικού εισοδήματος.

Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 9,5% (εποχικά προσαρμοσμένο) το τρίτο τρίμηνο του 2024, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2009, ενώ το ποσοστό κενών θέσεων εργασίας αυξήθηκε, αντικατοπτρίζοντας ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε ορισμένους τομείς, ιδίως στις κατασκευές, στις τουριστικές υπηρεσίες και στους τομείς υψηλής εξειδίκευσης.

Η διαδικασία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού προχωρά με αργό ρυθμό, με τον γενικό και τον δομικό πληθωρισμό να διαμορφώνονται στο 2,9% και 3,4% (σε ετήσια βάση) στο τέλος του 2024, λόγω της επίμονης αύξησης των τιμών στις υπηρεσίες και των αυξήσεων στους μισθούς.

Παράλληλα με τη δυναμική οικονομική δραστηριότητα, η πιστωτική ανάπτυξη προς τον ιδιωτικό τομέα επιταχύνθηκε στο 9,4% (σε ετήσια βάση) το τέταρτο τρίμηνο του 2024, συνοδευόμενη από συνεχή αύξηση των τιμών των κατοικιών.

Η υψηλή εγχώρια ζήτηση για εισαγωγές, λόγω επενδύσεων, συνέβαλε επίσης στη διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών στο εκτιμώμενο 6,9% του ΑΕΠ το 2024.

Μέχρι το τέλος του 2024, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά περισσότερο από 50 ποσοστιαίες μονάδες από το υψηλό του 2020, υποστηριζόμενος από ισχυρή ανάπτυξη, υψηλό πληθωρισμό και σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή.

Παρόλο που η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας έχει μειωθεί κατά περίπου 4,5 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019, τα φορολογικά έσοδα παρέμειναν υψηλά λόγω της προόδου των αρχών στη μείωση της φοροδιαφυγής.

Η κατάργηση σημαντικών ποινών στις συντάξεις για τους συνταξιούχους που επανεντάσσονται στην αγορά εργασίας οδήγησε σε σημαντική αύξηση του αριθμού των εργαζόμενων συνταξιούχων το 2024.

Τράπεζες

Η ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων στις συστημικά σημαντικές τράπεζες έχει βελτιωθεί περαιτέρω, με τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL) να μειώνεται περίπου στο 3% το τρίτο τρίμηνο του 2024, διευκολυνόμενος από το κυβερνητικό πρόγραμμα τιτλοποιήσεων.

Οι τράπεζες διατήρησαν υψηλά κέρδη, τα οποία, σε συνδυασμό με την έκδοση κεφαλαιακών μέσων, ενίσχυσαν την κεφαλαιακή επάρκεια, αν και υπάρχει περιθώριο περαιτέρω ενίσχυσης των εθελοντικών κεφαλαιακών αποθεμάτων.

Η ποιότητα του κεφαλαίου πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω, καθώς οι Αναβαλλόμενες Φορολογικές Πιστώσεις (DTC) εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό ποσοστό του εποπτικού κεφαλαίου.

Με την αποπληρωμή των στοχευμένων μακροπρόθεσμων πράξεων αναχρηματοδότησης (TLTROs) και την επίτευξη των στόχων της ελάχιστης απαίτησης για ίδια κεφάλαια και επιλέξιμες υποχρεώσεις (MREL), οι κίνδυνοι ρευστότητας και χρηματοδότησης έχουν μειωθεί σημαντικά, με αποθέματα πολύ πάνω από τις εποπτικές απαιτήσεις και τον μέσο όρο της ΕΕ.

Ανάπτυξη

Τέλος, σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν βασικό μοχλό ανάπτυξης, υποστηριζόμενες από έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (NGEU). Η ιδιωτική κατανάλωση θα παραμείνει ισχυρή, υποστηριζόμενη από ευνοϊκές εξελίξεις στην απασχόληση και τα εισοδήματα. Με τη σταθεροποίηση των παγκόσμιων τιμών ενέργειας, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική του πορεία, ενώ ο δομικός πληθωρισμός θα είναι πιο επίμονος λόγω των αυξήσεων στις τιμές των υπηρεσιών και των μισθών.

Καθώς η χρηματοδότηση από το NGEU αναμένεται να λήξει, σε συνδυασμό με δημογραφικές πιέσεις και χαμηλή παραγωγικότητα, η ανάπτυξη του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί γύρω στο 1,25% μεσοπρόθεσμα.
Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να μειωθεί σταδιακά κάτω από το 4% του ΑΕΠ, καθώς οι εισαγωγές θα επιβραδυνθούν με την ολοκλήρωση των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από το NGEU.