Ευρωπαϊκή Ένωση: Οι λόγοι που η Ευρώπη δεν τόλμησε να «βάλει χέρι» στα παγωμένα Ρωσικά κεφάλαια- Η σιωπηρή επικράτηση του Πούτιν και η «διάσπαση» ανάμεσα σε Μερτς και Μακρόν

Πώς ερμηνεύεται η χρηματοδότηση της Ουκρανίας με κοινοτικά κεφάλαια την ώρα που 210 δισ. ρωσικών αποθεματικών παραμένουν παγωμένα σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Οι λόγοι που η Ευρώπη δεν τόλμησε να «βάλει χέρι» στα παγωμένα Ρωσικά κεφάλαια- Η σιωπηρή επικράτηση του Πούτιν και η «διάσπαση» ανάμεσα σε Μερτς και Μακρόν

Η βοήθεια προς την Ουκρανία είναι δεδομένη και αναπόφευκτη. Αυτό που τίθεται υπό αμφισβήτηση είναι η στάση της Ευρώπης – μια στάση που, περισσότερο από στρατηγική επιλογή, μοιάζει με υποχώρηση.

Το πρόσφατο πακέτο των περίπου 90 δισ. ευρώ, που συμφωνήθηκε από τους «27», παρουσιάστηκε ως δείγμα ενότητας και συνέχειας στήριξης προς το Κίεβο. Στην πραγματικότητα, αναδεικνύει για μια ακόμη φορά τα όρια της ευρωπαϊκής βούλησης. Αντί να αξιοποιηθούν τα παγωμένα ρωσικά κρατικά κεφάλαια που βρίσκονται εντός ΕΕ, επιλέχθηκε η χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μέσω κοινού δανεισμού – μια απόφαση με σαφώς πολιτικές και γεωστρατηγικές συνέπειες.

Περίπου 210 δισ. ευρώ ρωσικών αποθεματικών παραμένουν «παγωμένα» στην Ευρώπη, με τη μεγαλύτερη μερίδα να βρίσκεται στη Euroclear του Βελγίου. Τα κεφάλαια αυτά είχαν δεσμευτεί ως απάντηση στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στο πλαίσιο ενός πακέτου κυρώσεων με στόχο οικονομική και πολιτική πίεση. Στην πράξη όμως, μετατράπηκαν σε σύμβολο ακινησίας: η Ευρώπη τα κρατά, τα παρουσιάζει ως μέσο πίεσης, αλλά δεν τα αξιοποιεί.

Το αποτέλεσμα είναι προφανές: η Ρωσία συνεχίζει να επιβάλλεται στους «27» χωρίς ουσιαστική αντίσταση, μόνο με στρατηγικές κινήσεις και διπλωματικές πιέσεις, χωρίς κλιμάκωση. Η Μόσχα γνωρίζει πλέον ότι η Ε.Ε. δυσκολεύεται να μετατρέψει την οικονομική της ισχύ σε αποφάσεις υψηλού ρίσκου – κάτι που δεν κρύβεται πλέον.

Στην Ευρώπη, η συζήτηση περί νομικών κινδύνων, διεθνούς προηγούμενου και σταθερότητας του ευρώ λειτούργησε ως βολικό άλλοθι. Το αποτέλεσμα ήταν ένα πακέτο που επιβαρύνει τους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς και αφήνει ανέγγιχτο τον ισχυρότερο μοχλό πίεσης προς τη Μόσχα. Σε μια περίοδο που η Ρωσία κερδίζει διπλωματικό χώρο, κυρίως λόγω των νέων ισορροπιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι αποτρεπτικό αλλά αναμονής. Η Μόσχα κατανοεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της, καθώς η Ευρώπη παλεύει με εσωτερικές αντιφάσεις.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Οι λόγοι που η Ευρώπη δεν τόλμησε να «βάλει χέρι» στα παγωμένα Ρωσικά κεφάλαια- Η σιωπηρή επικράτηση του Πούτιν και η «διάσπαση» ανάμεσα σε Μερτς και Μακρόν

Η στιγμή αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει ευκαιρία για την ΕΕ: οι ΗΠΑ παραμένουν στρατιωτικός στυλοβάτης της Ουκρανίας, αλλά η πολιτική τους στάση δείχνει αμφίσημη. Παρά το κενό ηγεσίας, η Ενωση επέλεξε τη «διαχειριστική» λύση – την επιλογή που δεν προκαλεί εσωτερικές συγκρούσεις, δεν δοκιμάζει τα όρια του Διεθνούς Δικαίου και δεν αλλάζει τους συσχετισμούς. Έτσι, η χρηματοδότηση της Ουκρανίας παρουσιάζεται ως τεχνικό ζήτημα, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί καθαρά πολιτική απόφαση: ποιος πληρώνει, ποιος ρισκάρει και ποιος προστατεύεται, είναι κεντρικό γεωπολιτικό ζήτημα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Βέλγιο – η χώρα που φιλοξενεί τα κύρια θεσμικά όργανα της Ε.Ε. και ελέγχει τον μεγαλύτερο όγκο των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων μέσω της Euroclear. Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, επέλεξε να επιβραδύνει την κίνηση. Οι ανησυχίες για νομικές προσφυγές, κρατική ευθύνη και χρηματοπιστωτική σταθερότητα υπερίσχυσαν της πολιτικής διάστασης. Η στάση αυτή αποκαλύπτει πώς η Ευρώπη συχνά διστάζει να αξιοποιήσει το ίδιο της το βάρος και να πάρει αποφάσεις με ιστορικό αποτύπωμα.

Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ παρουσιάζεται ως κάλυψη δύο ετών, αλλά οι αριθμοί δεν το επιβεβαιώνουν. Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ουκρανίας για το επόμενο έτος αναμένεται στα 50 δισ. ευρώ μόνο για βασικές λειτουργίες – μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές δαπάνες. Η στρατιωτική προσπάθεια, η ανασυγκρότηση και οι υποδομές δεν περιλαμβάνονται. Τα 90 δισ. ευρώ, δηλαδή, δίνουν μια ανάσα ενός έτους και ανοίγουν το δρόμο για νέα πακέτα και διαπραγματεύσεις, πάντα υπό το βάρος των ευρωπαϊκών αμφιταλαντεύσεων.

Η Ευρώπη συνεχίζει να στηρίζει την Ουκρανία, αλλά δεν τόλμησε να αναμετρηθεί με την ιστορική στιγμή. Προτίμησε τη διαχείριση αντί της ανάληψης ρίσκου, την πληρωμή αντί της σύγκρουσης. Και έτσι, η Μόσχα καταγράφει μια ΕΕ διστακτική, που φοβάται το πολιτικό βάρος των αποφάσεών της. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ουκρανία θα συνεχίσει να λαμβάνει βοήθεια, αλλά αν η Ευρώπη, επαναλαμβάνοντας την ίδια υποχώρηση, αποδέχεται σιωπηρά έναν δευτερεύοντα ρόλο στη σύγκρουση που εκτυλίσσεται στην ίδια της την ήπειρο – και αν αυτή η υποχώρηση μετατραπεί τελικά σε κανονικότητα.