Φαρσέρ του Πούτιν σε διατεταγμένη… ψηφιακή υπηρεσία: Πώς οι Vovan και Lexus μετέτρεψαν την τηλεφωνική φάρσα σε εργαλείο υβριδικής επιρροής – Στη λίστα των «θυμάτων» τους και ο Θάνος Ντόκος

Ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος, είχε την πεποίθηση ότι συμμετείχε σε συνομιλία με συνεργάτη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η πραγματικότητα, όμως, βρισκόταν πολύ μακριά από το διπλωματικό πλαίσιο που είχε σχηματίσει στο μυαλό του. Το ΑΙ δεν αλλάζει απλώς τα εργαλεία της τεχνολογίας· αλλάζει τους ίδιους τους κανόνες εμπιστοσύνης.

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η παραβίαση δεν απαιτεί πλέον τεχνική εισβολή σε συστήματα ή περίπλοκους κυβερνομηχανισμούς. Μια πειστική βιντεοκλήση, μια φωνή που αναπαράγεται σχεδόν τέλεια, ένα πρόσωπο που μοιάζει απολύτως αυθεντικό αρκούν για να δημιουργήσουν ένα πειστικό ψευδές περιβάλλον. Στον σύγχρονο υβριδικό πόλεμο, η αλήθεια δεν χακάρειται — σκηνοθετείται.

Η υπόθεση του συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού, Θάνου Ντόκου, ο οποίος εξαπατήθηκε από Ρώσους φαρσέρ πιστεύοντας ότι συνομιλεί με υψηλόβαθμο Ουκρανό αξιωματούχο, αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα του πώς οι επιχειρήσεις παραπληροφόρησης έχουν περάσει σε μια νέα, πιο σύνθετη και τεχνολογικά ενισχυμένη φάση. Η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης καθιστά πλέον επιτακτική την ενίσχυση των δικλείδων ασφαλείας σε κάθε επίπεδο επίσημης επικοινωνίας.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία κατέδειξε με σαφήνεια ότι οι σύγχρονες συγκρούσεις δεν περιορίζονται στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Παράλληλα εξελίσσεται ένας αθόρυβος αλλά εξίσου καθοριστικός πόλεμος πληροφοριών, κυβερνοεπιθέσεων και ψυχολογικών επιχειρήσεων, με στόχο όχι μόνο τη συλλογή δεδομένων, αλλά και τη διάβρωση της αξιοπιστίας θεσμών και προσώπων.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον εντάσσεται η εξαπάτηση του Θάνου Ντόκου, αλλά και σειρά αντίστοιχων περιστατικών που έχουν καταγραφεί σε ευρωπαϊκές χώρες, αποτυπώνοντας μια νέα κανονικότητα στην οποία η δημόσια εικόνα ενός αξιωματούχου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο επιρροής.

Η υπόθεση υπενθυμίζει ότι στην εποχή του ΑΙ, η ανθρώπινη επικοινωνία έχει πάψει να είναι αυτονόητα αξιόπιστη. Η εικόνα και ο ήχος δεν αποτελούν πλέον απόδειξη ταυτότητας, αλλά πιθανό προϊόν κατασκευής.

Η υπόθεση Ντόκου

Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού Θάνος Ντόκος συμμετείχε σε τηλεδιάσκεψη θεωρώντας ότι απέναντί του βρισκόταν ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Ρουστέμ Ουσμέροφ.

Στην πραγματικότητα, πίσω από την ψηφιακή «κουρτίνα» βρίσκονταν οι γνωστοί Ρώσοι φαρσέρ Vovan και Lexus, κατά κόσμον Βλαντίμιρ Κουζνέτσοφ και Αλεξέι Στολιάροφ, δύο πρόσωπα που έχουν συνδεθεί επί χρόνια με εκστρατείες φάρσας υψηλού προφίλ και, σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, με πρακτικές που εξυπηρετούν ευρύτερες στρατηγικές επιρροής του Κρεμλίνο.

Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τέθηκαν ζητήματα που αφορούσαν τις ελληνοουκρανικές σχέσεις, το περιστατικό με ουκρανικό drone ανοιχτά της Λευκάδας, αλλά και τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.

Οι δύο φαρσέρ δημοσιοποίησαν αργότερα βίντεο από την τηλεδιάσκεψη, στο οποίο εμφανίζονται να προειδοποιούν για πιθανή επανάληψη περιστατικού με drone κοντά σε ελληνικά νησιά, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ του γραφείου του Ουκρανού προέδρου και του υπουργείου Άμυνας της χώρας σχετικά με επιχειρήσεις κατά ρωσικών στόχων.

Απαντώντας, ο Θάνος Ντόκος τονίζει ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας είναι απαραίτητη, σημειώνοντας πως εκείνη την περίοδο ο διοικητής της ελληνικής υπηρεσίας πληροφοριών βρισκόταν στο Κίεβο για επαφές με Ουκρανούς αξιωματούχους.

Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας του πρωθυπουργού εμφανίζεται να εκφράζει έντονη ανησυχία για τις συνέπειες που θα είχε ένα νέο περιστατικό σε ελληνικά ύδατα, ιδιαίτερα εν μέσω της θερινής τουριστικής περιόδου. «Είναι περίοδος τουρισμού, υπάρχει αυξημένη ναυτιλιακή κίνηση. Κατανοούμε τις ανάγκες του πολέμου, αλλά δεν θέλουμε ο πόλεμος να μεταφερθεί στην επικράτεια ή στα χωρικά μας ύδατα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Φαρσέρ του Πούτιν σε διατεταγμένη… ψηφιακή υπηρεσία: Πώς οι Vovan και Lexus μετέτρεψαν την τηλεφωνική φάρσα σε εργαλείο υβριδικής επιρροής – Στη λίστα των «θυμάτων» τους και ο Θάνος Ντόκος

Σε άλλο σημείο της συνομιλίας, ο κ. Ντόκος αναφέρεται στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, δηλώνοντας ότι η Ελλάδα πηγαίνει σε εκλογές μέσα στους επόμενους μήνες και ότι ένα τέτοιο περιστατικό θα δημιουργούσε «πολύ σημαντικά προβλήματα» για την ελληνική κυβέρνηση.

Προσθέτει ακόμη ότι μια σοβαρή κρίση μεταξύ Ελλάδας και Ουκρανίας θα μπορούσε να προκαλέσει ρήγμα στη συνοχή του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκή Ένωση, υπογραμμίζοντας ότι το Κίεβο χρειάζεται τη στήριξη των συμμάχων του.

Μετά τη δημοσιοποίηση του υλικού, κυβερνητικές πηγές έκαναν λόγο για υβριδική επίθεση με διείσδυση σε πρωτόκολλα επικοινωνίας, αξιοποιώντας εξαιρετικά προηγμένες δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης. Διευκρίνισαν ωστόσο ότι δεν διέρρευσαν διαβαθμισμένες πληροφορίες, ενώ ανακοινώθηκε η αναβάθμιση των πρωτοκόλλων ασφαλείας. Παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και στο παρελθόν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Ντόκος αναμένεται να τοποθετηθεί δημόσια απόψε (03.07.2026) στον ΣΚΑΪ.

Οι «αγαπημένοι» φαρσέρ του Κρεμλίνου

Οι Vovan και Lexus είναι ευρέως γνωστοί στη Ρωσία — και συχνά περιγράφονται ως πρόσωπα που κινούνται κοντά σε κύκλους του Κρεμλίνο — για τις τηλεφωνικές φάρσες τους και την ικανότητά τους να μεταμορφώνουν την ταυτότητά τους με τη βοήθεια τεχνολογικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης που ενισχύουν φωνή και εικόνα.

Οι Βλαντίμιρ Κουζνέτσοφ και Αλεξέι Στολιάροφ δραστηριοποιούνται από το 2014 και έχουν καταφέρει να αποκτήσουν πρόσβαση — μέσω εξαπάτησης — σε δεκάδες αρχηγούς κρατών, υπουργούς, διπλωμάτες και διεθνείς προσωπικότητες.

Το 2024 τιμήθηκαν από το Κρεμλίνο, γεγονός που τροφοδότησε περαιτέρω τις εκτιμήσεις ότι οι δράσεις τους εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επικοινωνιακής και γεωπολιτικής επιρροής.

Κοιτάζοντας τη λίστα των «θυμάτων» τους, διαμορφώνεται ένα σαφές μοτίβο: πολιτικοί και δημόσια πρόσωπα που έχουν εκφράσει στήριξη προς την Ουκρανία ή έχουν ενεργό ρόλο στη δυτική πολιτική σκηνή.

Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Ντέιβιντ Κάμερον, η Τζόρτζια Μελόνι, ο Μπόρις Τζόνσον, ο Μπεν Ουάλας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Καμάλα Χάρις, ο Πρίγκιπας Χάρι, ο Έλτον Τζον και ο Μπέρνι Σάντερς.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συνομιλίες καταγράφηκαν και δημοσιοποιήθηκαν, προκαλώντας πολιτική αμηχανία και έντονη δημοσιότητα.

Από τη φάρσα στον υβριδικό πόλεμο

Αναλυτές σημειώνουν ότι τέτοιου τύπου επιχειρήσεις δεν στοχεύουν πάντα στην απόσπαση απόρρητων πληροφοριών. Συχνά, ο βασικός σκοπός είναι πιο λεπτός αλλά εξίσου αποτελεσματικός: η δημόσια έκθεση ενός αξιωματούχου, η πρόκληση πολιτικού κόστους και η ενίσχυση αφηγήσεων περί θεσμικής αναξιοπιστίας στη Δύση.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα υβριδικό πεδίο σύγκρουσης, όπου τα «όπλα» δεν είναι στρατιωτικά συστήματα αλλά πληροφορίες, εικόνες, ηχητικά αποσπάσματα και ψυχολογικές παρεμβάσεις.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τους κανόνες

Το περιστατικό με τον Θάνο Ντόκο αναδεικνύει μια ακόμη, πιο ανησυχητική διάσταση.

Κυβερνητικές πηγές κάνουν λόγο για χρήση ιδιαίτερα προηγμένων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Σήμερα, τα συστήματα αυτά μπορούν να αναπαράγουν με εντυπωσιακή ακρίβεια όχι μόνο τη φωνή, αλλά και τις εκφράσεις του προσώπου, τις κινήσεις των χειλιών και τη συνολική εικόνα ενός ανθρώπου σε πραγματικό χρόνο, μέσω τεχνολογιών deepfake.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και έμπειροι διπλωμάτες ή ανώτατοι αξιωματούχοι δυσκολεύονται πλέον να διακρίνουν αν συνομιλούν με πραγματικό πρόσωπο ή ψηφιακή κατασκευή.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, τα παραδοσιακά πρωτόκολλα ασφαλείας δείχνουν ανεπαρκή.

Οι κυβερνήσεις καλούνται να υιοθετήσουν αυστηρότερες διαδικασίες ταυτοποίησης και πολλαπλής επαλήθευσης πριν από κάθε τηλεδιάσκεψη υψηλού επιπέδου, καθώς η γραμμή ανάμεσα στο αληθινό και το κατασκευασμένο γίνεται ολοένα και πιο δυσδιάκριτη.