Ήρθε η ανάπτυξη! Αλλά τα νοικοκυριά έχασαν 1 δισ. ευρώ

«Ανάπτυξη» (+1,5% του ΑΕΠ κατά την ΕΛΣΤΑΤ) αλλά με 1 δισ. λιγότερα λεφτά και εισοδήματα στην τσέπη, είχε η Ελλάδα το 2017 σε σχέση με το 2016 (που ήταν και χρονιά ύφεσης μάλιστα). Την κατρακύλα των εισοδημάτων των ελληνικών νοικοκυριών αποκαλύπτουν τα ετήσια απολογιστικά στοιχεία για τα εισοδήματα που δήλωσαν πέρυσι και πρόπερσι οι φορολογούμενοι, όπως δημοσιοποιήθηκαν από την ΑΑΔΕ -και ενώ επίκειται από μέρα σε μέρα η έναρξη υποβολής των νέων φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2018.
Σε απόλυτους αριθμούς, τα στοιχεία των δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2017 αποκαλύπτουν ότι:
1) Οι συνταξιούχοι υπέστησαν τις μεγαλύτερες εισοδηματικές απώλειες την περίοδο 2014-2017. Το μέσο ετήσιο φορολογούμενο εισόδημα κάθε νοικοκυριού συνταξιούχων μειώθηκε κατά 13,01%, από 13.612,39 ευρώ το 2014 σε 11.841,40 ευρώ το 2017. Ζουν δηλαδή έχοντας χάσει επιπλέον 1.771 ευρώ κατά μέσο όρο ή, όπως προκύπτει, «κόπηκε» 1,5 σύνταξη σε σύγκριση με όσα έπαιρναν μόλις τρία χρόνια νωρίτερα.
2) Δεύτεροι σε απώλειες εισοδήματος, κατά 11,4%, εμφανίζονται την ίδια περίοδο οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες και ελεύθεροι επαγγελματίες. Το 2014 είχαν δηλώσει εισοδήματα 5,02 δισ. ευρώ, 3,9 δισ. ευρώ το 2017 και πέρυσι μόλις 3,440 δισ. ευρώ.
3) Μεγάλες απώλειες υπέστησαν και οι εργαζόμενοι μισθωτοί, των οποίων το μέσο ετήσιο φορολογούμενο εισόδημα μειώθηκε από 15.585,07 ευρώ το 2014, σε 14.735,11 ευρώ το 2017. Έχασαν μεν 850 ευρώ (5,45% του εισοδήματος) μεταξύ των ετών 2014 και 2017, αλλά εμφανίζονται σαν η υψηλότερη εισοδηματικά τάξη.
Συνολικά χάθηκαν εισοδήματα συνολικού ύψους 2,64 δισ. ευρώ την περίοδο 2014-2017, ενώ μόνον σε μια χρονιά (2017/2016) οι απώλειες έφτασαν στο 1 δισ. ευρώ.
Λόγω της απότομης μείωσης των εισοδημάτων όμως, αποτέλεσμα ήταν να πιάνονται όλο και περισσότεροι τελικά στην “παγίδα” των (επίπλαστων) τεκμηρίων διαβίωσης. Έτσι, ενώ τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα του 2017 μειώθηκαν, ο τελικός συνολικός φόρος για κάθε χρονιά αυξήθηκε, σε 8,328 δισ. ευρώ πέρσι, έναντι 8,289 δισ. ευρώ πρόπερσι.
Η πτώση των συνολικών εισοδημάτων είναι ασφαλώς διαχρονική, αφού το 2010 είχαν δηλωθεί στην εφορία 100,3 δις ευρώ και ως το 2017 μειώθηκαν στα 73,6 δισ. ευρώ.
Τα νέα δεδομένα πλέον, για τα 6,3 εκατομμύρια φορολογουμένους το 2017, ήταν:
– Μόλις 3 στους 10 εμφανίζουν πλέον εισόδημα πάνω από 10.000 ευρώ ποσό κάτω από το οποίο έφθασαν να δηλώνουν το 2018 πάνω 6 εκατομμύρια φορολογούμενοι επί συνόλου 8,9 εκατομμυρίων, σχεδόν 7 στους 10!
– Οι 4 στους 10 φορολογούμενοι εμφανίζουν εισόδημα από μηδέν έως 5.000 ευρώ το χρόνο. Δηλαδή 3,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι δεν έβγαζαν ούτε τα 586 ευρώ του κατώτατου μισθού.
Και ποιος πληρώνει το «μάρμαρο»; Μισθωτοί και συνταξιούχοι που σηκώνουν σχεδόν τα 2/3 των συνολικών βαρών σε άμεσους φόρους εισοδήματος (64,6%) ενώ ως το 2014 πλήρωναν τα 3/5 (ή ποσοστό 59,5%).
Την «φτωχοποίηση» των Ελλήνων καταδεικνύει και ακόμα ένα στοιχείο: το συνολικό φορολογούμενο εισόδημα των φυσικών προσώπων μειώθηκε κατά 2,64 δισ. ευρώ (το 2015 δηλώθηκαν 83,03 δισ. για το 2014 και το 2018 δηλώθηκαν 80,39 δισ. ευρώ για το 2017) παρόλο που ο αριθμός δηλώσεων που υποβλήθηκαν, αυξήθηκε κατά 209.142 ΑΦΜ (από 6.160.957 το 2015 σε 6.370.099 το 2018). Αναλογικά δηλαδή, από τα 13.476 ευρώ ετησίως, έπεσαν στα 12.619 ευρώ.
Η αύξηση όμως των «μονοπρόσωπων» νοικοκυριών υποδηλώνει ενδεχομένως και ότι πολλοί άποροι που δηλώνονταν σαν φιλοξενούμενοι απομακρύνθηκαν φορολογικώς από τα νοικοκυριά όπου ζούσαν, είτε γιατί βρήκαν δική τους εργασία και ένα χαμηλό εισόδημα, είτε για να μη χάσουν προνοιακά επιδόματα οι ίδιοι ή τα υπόλοιπα μέλη του νοικοκυριού με το οποίο διαβίωναν μέχρι πρότινος υπό την ίδια στέγη.