Κομισιόν: «Πράσινο φως» για επενδύσεις στην άμυνα μέσω της πολιτικής συνοχής

Τη δυνατότητα αξιοποίησης κονδυλίων της πολιτικής συνοχής για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας προτείνει η Κομισιόν, εν μέσω διεργασιών για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής επενδυτικής στρατηγικής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες προτάσεις για την τροποποίηση της πολιτικής συνοχής, στοχεύοντας στην προσαρμογή της στα σύγχρονα γεωπολιτικά και κοινωνικά δεδομένα. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι επενδύσεις στην άμυνα και την ασφάλεια, η προσιτή κατοικία, η πράσινη μετάβαση, η ενίσχυση της υδατικής ανθεκτικότητας και η απεξάρτηση από τις εκπομπές άνθρακα.

Υποστήριξη της αμυντικής βιομηχανίας και ειδική μέριμνα για τα ανατολικά σύνορα

Με τη νέα πρόταση, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να διοχετεύσουν πόρους της πολιτικής συνοχής για την κατασκευή στρατηγικών υποδομών που θα ενισχύσουν τη στρατιωτική κινητικότητα, αλλά και για την ενδυνάμωση της παραγωγικής δυναμικής των επιχειρήσεων στον τομέα της άμυνας, ανεξαρτήτως μεγέθους ή γεωγραφικής θέσης.

Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές της ΕΕ, οι οποίες υφίστανται τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία. Τα προγράμματα σε αυτές τις περιοχές θα επωφεληθούν από προνομιακή προκαταβολική χρηματοδότηση, εφόσον ανακατευθύνουν τουλάχιστον το 15% των συνολικών πόρων τους σε στρατηγικές προτεραιότητες.

Κίνητρα για ευθυγράμμιση με τις νέες προτεραιότητες

Η Κομισιόν τονίζει πως όλα τα έργα που εντάσσονται στο πλαίσιο των νέων προτεραιοτήτων θα μπορούν να λάβουν προκαταβολή έως και 30%. Για τα προγράμματα που δεσμεύονται να ανακατευθύνουν τουλάχιστον το 15% των συνολικών πόρων τους, το ποσοστό προχρηματοδότησης αυξάνεται περαιτέρω. Μάλιστα, σε όλες τις περιφέρειες, η ΕΕ θα μπορεί να καλύψει έως και το 100% του κόστους των εν λόγω επενδύσεων.

Φίτο: «Χρειάζεται άμεση δράση για την προσαρμογή στις νέες προκλήσεις»

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, σημείωσε: «Η πρότασή μας καθιστά την πολιτική συνοχής πιο ξεκάθαρη, στοχευμένη και αποδοτική, εναρμονίζοντάς την με τις κρίσιμες ανάγκες της ΕΕ. Προχωράμε με τόλμη, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία, απλοποιώντας τους κανόνες και ανοίγοντας νέες επενδυτικές ευκαιρίες για να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα, την πράσινη μετάβαση, την άμυνα, την προσβασιμότητα στη στέγαση και τη διαχείριση υδάτινων πόρων».

Οι τροποποιήσεις που κατατέθηκαν στο πλαίσιο της ενδιάμεσης επανεξέτασης της πολιτικής συνοχής για το 2025 θα τεθούν υπό διαβούλευση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Η Επιτροπή φιλοδοξεί να ολοκληρώσει τη διαδικασία επαναπρογραμματισμού μαζί με τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες εντός του 2025, ώστε τα ανανεωμένα προγράμματα να ενεργοποιηθούν από τις αρχές του 2026.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πολιτική συνοχής της ΕΕ, με προϋπολογισμό 392 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027, αποτελεί τον βασικό επενδυτικό βραχίονα της Ένωσης. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης, τα κράτη μέλη καλούνται – σε εθελοντική βάση – να αναπροσαρμόσουν μέρος των κονδυλίων τους προς τις νέες στρατηγικές κατευθύνσεις.