Η Συμφωνία της Μέκκας περνά στην πράξη επί του πεδίου με ρήτρα αμοιβαίας άμυνας: Οι Αρχηγοί ΓΕΕΘΑ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν συνεδριάζουν στην Κωνσταντινούπολη για στρατό, όπλα και εξοπλιστικά συστήματα

Η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σημαντικής γεωπολιτικής εξέλιξης, καθώς ανώτατοι αξιωματούχοι της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν συναντιούνται 31 Αυγούστου, στο πλαίσιο της νέας κοινής αμυντικής συμφωνίας των τριών χωρών.

Η συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή δεν πρόκειται απλώς για μια εθιμοτυπική επαφή. Στην Κωνσταντινούπολη θα βρεθούν υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών, αλλά και οι αρχηγοί των Ενόπλων Δυνάμεων των τριών κρατών, με την ατζέντα να περιλαμβάνει την περιφερειακή ασφάλεια και την ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας.

Η «ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΜΕΚΚΑΣ» ΠΕΡΝΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Η εξέλιξη έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την υπογραφή της κοινής αμυντικής συμφωνίας στις 7 Αυγούστου. Βασικό στοιχείο της είναι η πρόβλεψη ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των υπολοίπων, δημιουργώντας ένα πλαίσιο συλλογικής αποτροπής.

Η ρήτρα έχει ήδη προκαλέσει συγκρίσεις με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, αν και δεν προβλέπει αυτοματοποιημένη στρατιωτική επέμβαση και αφήνει περιθώριο για διαβουλεύσεις σχετικά με τη μορφή της αντίδρασης.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΝΟΣ ΝΕΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ

Για την Άγκυρα, η συγκεκριμένη συνεργασία αποτελεί μια ακόμη ένδειξη της προσπάθειάς της να αποκτήσει ισχυρότερο ρόλο στις περιφερειακές ισορροπίες.

Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία συνδυάζουν διαφορετικά στρατηγικά πλεονεκτήματα: τουρκικές στρατιωτικές δυνατότητες, πακιστανική πυρηνική αποτροπή και σαουδαραβική οικονομική και ενεργειακή ισχύ.

Η συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη θα μπορούσε επομένως να αποτελέσει ένα πρώτο τεστ για το κατά πόσο η συμφωνία μπορεί να μετατραπεί από πολιτική δέσμευση σε λειτουργικό μηχανισμό συνεργασίας.

ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΟΙ, ΤΑ ΟΠΛΑ ΚΑΙ Η ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

Στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων, η επιχειρησιακή συνεργασία και η μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα των τριών Ενόπλων Δυνάμεων.

Παράλληλα, εξετάζεται η εμβάθυνση της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία, ακόμη και μέσω κοινής ανάπτυξης και παραγωγής αμυντικών συστημάτων.

Εάν αυτές οι κατευθύνσεις αποκτήσουν πρακτικό περιεχόμενο, τότε η συμφωνία θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια απλή διπλωματική σύμπραξη.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ

Η συγκέντρωση των τριών χωρών στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονων περιφερειακών ανακατατάξεων.

Το νέο σχήμα δεν έχει επισήμως παρουσιαστεί ως συμμαχία εναντίον συγκεκριμένου κράτους. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει μάλιστα δηλώσει ότι η συμφωνία δεν στοχεύει κάποια συγκεκριμένη χώρα.

Ωστόσο, η δημιουργία ενός μηχανισμού αμοιβαίας αμυντικής υποστήριξης από τρεις σημαντικές δυνάμεις δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.

Η Κωνσταντινούπολη γίνεται έτσι το σκηνικό μιας συνάντησης που μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας νέας περιφερειακής στρατηγικής. Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία θα περιοριστούν σε έναν πολιτικό συμβολισμό ή αν θα προχωρήσουν στη δημιουργία ενός πραγματικά επιχειρησιακού αμυντικού μηχανισμού.