Σε μια κίνηση που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις στους ευρωπαϊκούς διπλωματικούς κύκλους, η Τουρκία υπέβαλε επίσημο αίτημα συμμετοχής στο πρόγραμμα SAFE (Δράση Ασφάλειας για την Ευρώπη).
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο της ΕΕ που προβλέπει τη διάθεση έως και 150 δισεκατομμυρίων ευρώ σε δάνεια χαμηλού επιτοκίου, με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών μέχρι το 2030.
Η επιβεβαίωση της τουρκικής πρόθεσης ήρθε στις 11 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς η γεωπολιτική ένταση που χαρακτηρίζει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην εξέλιξη αυτή.
Επίσημη επιβεβαίωση από την Κομισιόν
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα άμυνας και τεχνολογικής κυριαρχίας, Τομά Ρενιέ, δεν άφησε περιθώρια αμφιβολίας: «Έχουμε λάβει επίσημο αίτημα συμμετοχής από την Τουρκία, όπως και από τη Νότια Κορέα», δήλωσε χαρακτηριστικά, αποκαλύπτοντας ότι η εκδήλωση ενδιαφέροντος από την πλευρά της Άγκυρας κατατέθηκε τον Ιούνιο του 2025.
Το πρόγραμμα SAFE, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάιο του 2025 από το Συμβούλιο της ΕΕ, αποτελεί βασικό πυλώνα του ευρύτερου σχεδίου «ReArm Europe / Readiness 2030». Το σχέδιο αυτό προβλέπει επενδύσεις άνω των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για την κάλυψη κρίσιμων κενών σε τομείς όπως πύραυλοι, drones και κυβερνοασφάλεια.
Εμπόδια και αντιδράσεις από Ελλάδα και Κύπρο
Η πορεία προς την πλήρη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE δεν είναι απλή υπόθεση. Ως υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, η Τουρκία οφείλει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού SAFE, η ένταξη απαιτεί διμερή συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και ομόφωνη έγκριση από όλα τα κράτη-μέλη.
Σε αυτό το σημείο, οι ανησυχίες της Ελλάδας και της Κύπρου έρχονται στο προσκήνιο. Οι δύο χώρες έχουν εκφράσει επανειλημμένα ενστάσεις, επικαλούμενες τις υφιστάμενες εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Ρενιέ, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, υπογράμμισε ότι υπάρχουν εγγυήσεις για την προστασία των συμφερόντων των κρατών-μελών και της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, παραπέμποντας στο άρθρο 16 του κανονισμού, το οποίο επιτρέπει τον αποκλεισμό οποιασδήποτε χώρας θεωρείται ότι υπονομεύει την ασφάλεια της ΕΕ ή των μελών της.
Από τον αποκλεισμό στην πιθανή συνεργασία
Η σημερινή εικόνα αντιστρέφει τις αρχικές εκτιμήσεις του Μαρτίου και Μαΐου 2025, όταν η Τουρκία θεωρούνταν αποκλεισμένη από το SAFE λόγω της έλλειψης συμφωνίας ασφαλείας και άμυνας με την ΕΕ – προϋπόθεση που ισχύει και για τη Βρετανία.
Τότε, η Επιτροπή είχε στείλει σαφές μήνυμα στην Άγκυρα: «Η συμμετοχή τρίτης χώρας μπορεί να αποκλειστεί εάν αυτή συνιστά άμεση απειλή για την άμυνα ή την ασφάλεια κράτους-μέλους ή της ΕΕ συνολικά».
Οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις και η επιστροφή Τραμπ
Οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις φαίνεται να έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει εντείνει την ευρωπαϊκή αγωνία για αυτοδύναμη άμυνα, οδηγώντας την ΕΕ να εξετάσει συνεργασίες με τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία, προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από εξωτερικούς προμηθευτές.
Η στάση της Κομισιόν και οι επόμενες κινήσεις
Παρά την επιβεβαίωση της αίτησης, ο επίσημος ιστότοπος της ΕΕ δεν έχει ακόμη ενημερωθεί με λεπτομέρειες, γεγονός που υποδηλώνει την προσεκτική διαχείριση του ζητήματος από την Κομισιόν.
Η δήλωση της Επιτροπής, πάντως, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη Λευκή Βίβλο για το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Άμυνας, η οποία τονίζει την ανάγκη για γρήγορες επενδύσεις και στρατηγικές συνεργασίες σε μια εποχή αυξανόμενων απειλών.
Τι μέλλει γενέσθαι
Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την εξέλιξη της τουρκικής αίτησης. Θα φανεί αν η «πόρτα» της ΕΕ θα ανοίξει πλήρως ή αν οι ενστάσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας θα λειτουργήσουν ως ανασταλτικός παράγοντας.
Σε κάθε περίπτωση, το πρόγραμμα SAFE αναδεικνύεται σε εργαλείο όχι μόνο οικονομικής, αλλά και διπλωματικής ισχύος για την ΕΕ, σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου οι συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται καθημερινά.
-
Ασφυκτικές πιέσεις από ΕΕ και ΝΑΤΟ προς την Αθήνα για αποστολή Patriot στην Ουκρανία λες και η χώρα μας δεν απειλείται καθημερινά από την Τουρκία – Τι θα κάνει η Ελληνική Κυβέρνηση; Θα υποκύψει για μια ακόμη φορά στις τρελές απαιτήσεις των… “φίλων” και… “συμμάχων” μας οι οποίοι κλείνουν τα μάτια στους τσαμπουκάδες του Ερντογάν την ώρα που ο Πρόεδρος της Τουρκίας διεκδικεί ανοιχτά και με απύθμενο θράσος Ευρωπαϊκά εδάφη σε Αιγαίο Πέλαγος και Θράκη;
-
Πόλεμος στην Ουκρανία: Η Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζει την Ελλάδα να δώσει πυραύλους Patriot στον Ζελένσκι ενώ ο Ερντογάν «ξεσαλώνει» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο- Αυξάνονται οι πιέσεις στις χώρες που διαθέτουν αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων
-
Τουρκία: «Έχουμε ρίξει πάνω από 100 δισ. δολάρια στα έργα της Τουρκικής Αμυντικής Βιομηχανίας -Ανταγωνιζόμαστε πλέον μόνο τους εαυτούς μας!»- Την επέτειο της τουρκικής αντεπίθεσης στο Μικρασιατικό Μέτωπο το 1922 επέλεξε ο Ερντογάν για να εκτοξεύσει απειλές σε όσους «παραληρούν» εναντίον της Τουρκίας- Η Ελλάδα ακούει;
-
Ελληνοτουρκικά: Σάλος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με το σχόλιο του ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη Μανώλη Κωστίδη- Ο έμπειρος δημοσιογράφος θεωρεί «σεβαστή» την άποψη των τουρκικών ΜΜΕ που μιλούν ανοιχτά για εισβολή στην Ελλάδα και κατάκτηση των ελληνικών νησιών!
-
Δεν έχει τέλος η φρίκη στην Κυψέλη: Δολοφονία «βλέπει» ο ιατροδικαστής για το νεκρό βρέφος- Άγρια υπόθεση παιδικής πορνογραφίας δείχνουν τα ευρήματα-Βρέθηκαν κάμερες και σεξουαλικά βοηθήματα στο διαμέρισμα
-
Φωτιά στον Ορμούζ: Η Τεχεράνη “απαντά” στα Αμερικανικά πλήγματα με βαλλιστική εκδίκηση – Πώς η σύγκρουση αυτή αγγίζει και τα Ελληνικά σύνορα; – Ο κόσμος στο χείλος νέας επικίνδυνης κλιμάκωσης
-
Αντώνης Σαμαράς: “Φωτιές” άναψαν στον Άδωνι Γεωργιάδη οι δηλώσεις του διευθυντή του Γραφείου Τύπου του πρώην Πρωθυπουργού περί “ΝΔ που θυμίζει Σημιτικό ΠΑΣΟΚ με ολίγον ΛΑΟΣ” – Ανησυχούν τα Κυβερνητικά στελέχη από την πολιτική δυναμική που εμφανίζει στις δημοσκοπήσεις η δυνητική ψήφος στον Μεσσήνιο πολιτικό ηγέτη
-
“Σεισμός” στις ΗΠΑ: Ο Τραμπ έτοιμος να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα; – Τι κρύβεται πίσω από τη “βόμβα” Carlson για άμεση απομάκρυνση του Αμερικανού Προέδρου από την Προεδρία; – Ο πόλεμος στο Ιράν, οι κόκκινες γραμμές και το ρήγμα μέσα στο MAGA
-
Η Συμφωνία της Μέκκας περνά στην πράξη επί του πεδίου με ρήτρα αμοιβαίας άμυνας: Οι Αρχηγοί ΓΕΕΘΑ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν συνεδριάζουν στην Κωνσταντινούπολη για στρατό, όπλα και εξοπλιστικά συστήματα
-
Ναυάγιο στην Κερύνεια: Καταγγελία βόμβα-“Το πλήρωμα εγκατέλειψε το σκάφος και άφησε τους επιβάτες να πνιγούν”
-
Αποκάλυψη: Προετοιμάζεται Τριμερής Σύνοδος Τραμπ–Πούτιν–Ζελένσκι για τον πόλεμο στην Ουκρανία – Η μυστική αποστολή της CIA στη Μόσχα και οι πυρετώδεις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις υπό τη σκιά μιας νέας, ευρύτερης, κλιμάκωσης
-
Αδιανόητο: Μετά το πρωτοφανές “χαστούκι” από την Άγκυρα για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο διέρρευσαν συντεταγμένες και φωτογραφίες τοποθεσιών αποθηκών όπλων και πυρομαχικών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων – Οι Τούρκοι δεν χάνουν ευκαιρία και επαναφέρουν τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο
-
Έρχεται “πόλεμος” με τρακτέρ στη Θεσσαλονίκη: Αγανακτισμένοι αγρότες κατεβαίνουν στη ΔΕΘ για να… “υποδεχτούν” τον Μητσοτάκη – Έκρηξη οργής για ΟΠΕΚΕΠΕ, πληρωμές και το μέλλον της παραγωγής
-
Σε εφαρμογή το Σύμφωνο της Μέκκας: Το πονηρό σχέδιο του Ερντογάν κατά Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ με στρατιωτική εμπλοκή του Πακιστάν και της Σαουδικής Αραβίας (την οποία προστατεύουμε με τους Ελληνικούς Patriot) – Τι κάνει η Αθήνα και γιατί ακόμη προσποιείται , πως δεν καταλαβαίνει το τι συμβαίνει γύρω της;
-
Η “βεντάλια” του Ρωσο-Ουκρανικού πολέμου ανοίγει επικίνδυνα και μπαίνει στο “παιχνίδια” και η Τουρκία: Οι Ουκρανοί βομβάρδισαν Τουρκικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και προκάλεσαν την οργή της Άγκυρας ενώ οι Ρώσοι κάνουν τους… “Κινέζους” – Ποιά θα είναι η “απάντηση” του Ερντογάν;