Σε μια κίνηση που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις στους ευρωπαϊκούς διπλωματικούς κύκλους, η Τουρκία υπέβαλε επίσημο αίτημα συμμετοχής στο πρόγραμμα SAFE (Δράση Ασφάλειας για την Ευρώπη).
Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο της ΕΕ που προβλέπει τη διάθεση έως και 150 δισεκατομμυρίων ευρώ σε δάνεια χαμηλού επιτοκίου, με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών-μελών μέχρι το 2030.
Η επιβεβαίωση της τουρκικής πρόθεσης ήρθε στις 11 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της τακτικής ενημέρωσης Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς η γεωπολιτική ένταση που χαρακτηρίζει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην εξέλιξη αυτή.
Επίσημη επιβεβαίωση από την Κομισιόν
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής για θέματα άμυνας και τεχνολογικής κυριαρχίας, Τομά Ρενιέ, δεν άφησε περιθώρια αμφιβολίας: «Έχουμε λάβει επίσημο αίτημα συμμετοχής από την Τουρκία, όπως και από τη Νότια Κορέα», δήλωσε χαρακτηριστικά, αποκαλύπτοντας ότι η εκδήλωση ενδιαφέροντος από την πλευρά της Άγκυρας κατατέθηκε τον Ιούνιο του 2025.
Το πρόγραμμα SAFE, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάιο του 2025 από το Συμβούλιο της ΕΕ, αποτελεί βασικό πυλώνα του ευρύτερου σχεδίου «ReArm Europe / Readiness 2030». Το σχέδιο αυτό προβλέπει επενδύσεις άνω των 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για την κάλυψη κρίσιμων κενών σε τομείς όπως πύραυλοι, drones και κυβερνοασφάλεια.
Εμπόδια και αντιδράσεις από Ελλάδα και Κύπρο
Η πορεία προς την πλήρη συμμετοχή της Τουρκίας στο SAFE δεν είναι απλή υπόθεση. Ως υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ, η Τουρκία οφείλει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού SAFE, η ένταξη απαιτεί διμερή συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας και ομόφωνη έγκριση από όλα τα κράτη-μέλη.
Σε αυτό το σημείο, οι ανησυχίες της Ελλάδας και της Κύπρου έρχονται στο προσκήνιο. Οι δύο χώρες έχουν εκφράσει επανειλημμένα ενστάσεις, επικαλούμενες τις υφιστάμενες εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Ρενιέ, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, υπογράμμισε ότι υπάρχουν εγγυήσεις για την προστασία των συμφερόντων των κρατών-μελών και της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, παραπέμποντας στο άρθρο 16 του κανονισμού, το οποίο επιτρέπει τον αποκλεισμό οποιασδήποτε χώρας θεωρείται ότι υπονομεύει την ασφάλεια της ΕΕ ή των μελών της.
Από τον αποκλεισμό στην πιθανή συνεργασία
Η σημερινή εικόνα αντιστρέφει τις αρχικές εκτιμήσεις του Μαρτίου και Μαΐου 2025, όταν η Τουρκία θεωρούνταν αποκλεισμένη από το SAFE λόγω της έλλειψης συμφωνίας ασφαλείας και άμυνας με την ΕΕ – προϋπόθεση που ισχύει και για τη Βρετανία.
Τότε, η Επιτροπή είχε στείλει σαφές μήνυμα στην Άγκυρα: «Η συμμετοχή τρίτης χώρας μπορεί να αποκλειστεί εάν αυτή συνιστά άμεση απειλή για την άμυνα ή την ασφάλεια κράτους-μέλους ή της ΕΕ συνολικά».
Οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις και η επιστροφή Τραμπ
Οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις φαίνεται να έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο έχει εντείνει την ευρωπαϊκή αγωνία για αυτοδύναμη άμυνα, οδηγώντας την ΕΕ να εξετάσει συνεργασίες με τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία, προκειμένου να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και να μειωθούν οι εξαρτήσεις από εξωτερικούς προμηθευτές.
Η στάση της Κομισιόν και οι επόμενες κινήσεις
Παρά την επιβεβαίωση της αίτησης, ο επίσημος ιστότοπος της ΕΕ δεν έχει ακόμη ενημερωθεί με λεπτομέρειες, γεγονός που υποδηλώνει την προσεκτική διαχείριση του ζητήματος από την Κομισιόν.
Η δήλωση της Επιτροπής, πάντως, ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη Λευκή Βίβλο για το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Άμυνας, η οποία τονίζει την ανάγκη για γρήγορες επενδύσεις και στρατηγικές συνεργασίες σε μια εποχή αυξανόμενων απειλών.
Τι μέλλει γενέσθαι
Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την εξέλιξη της τουρκικής αίτησης. Θα φανεί αν η «πόρτα» της ΕΕ θα ανοίξει πλήρως ή αν οι ενστάσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας θα λειτουργήσουν ως ανασταλτικός παράγοντας.
Σε κάθε περίπτωση, το πρόγραμμα SAFE αναδεικνύεται σε εργαλείο όχι μόνο οικονομικής, αλλά και διπλωματικής ισχύος για την ΕΕ, σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου οι συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται καθημερινά.
-
Σε στρατιωτικό συναγερμό η Ευρώπη: 11 χώρες ετοιμάζουν την αποστολή πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία – 2.800 στρατιωτικοί σε μεγάλη άσκηση στην Πολωνία – Η Τουρκία αναλαμβάνει τη Μαύρη Θάλασσα και η Μόσχα παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή τις εξελίξεις
-
Η Αμερική στις κάλπες – Η πολιτική μάχη που μπορεί να αλλάξει την πορεία της Προεδρίας Τραμπ – Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου – Τέξας, Κάνσας και Οχάιο οι πολιτείες που μπορούν να κρίνουν το αποτέλεσμα
-
Τα νεο-Οθωμανικά όνειρα για επεκτατισμό και απόλυτη κυριαρχία φέρνουν πολεμική προετοιμασία σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο: Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι το Ισραήλ μετά το Ιράν θα βάλει στο στόχαστρο την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία – Το παρασκήνιο των μυστικών επαφών και το σχέδιο για συμμαχία χωρίς τις ΗΠΑ
-
ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»: Μέχρι κι επίδομα ανεργίας «τσέπωνε» ο Φιρινίδης! – Αυτός κι η σύντροφος του εμφανίζονταν ως ζευγάρι μακροχρόνια ανέργων!- Δήλωναν για χρόνια εισοδήματα στα «όρια της φτώχειας» ενώ «κολυμπούσαν στα εκατομμύρια» εκμεταλλευόμενοι την ελπίδα απελπισμένων ανθρώπων!
-
Τι ετοιμάζει ο Ερντογάν; – Η Τουρκία επεκτείνει τον στρατιωτικό της σχεδιασμό από τη Λιβύη μέχρι και τη Σαουδική Αραβία – Το Ιράν, το Ισραήλ, η επίθεση στην Ελλάδα και η νέα περιφερειακή ισορροπία
-
Νέες αδιανόητες αποκαλύψεις για τη ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»: Η μήνυση σε βάρος της συζύγου του Φιρινίδη από το 2018 για υπεξαίρεση χρημάτων από φιλανθρωπική οργάνωση, η υπόθεση με το άρρωστο παιδάκι που σοκάρει και το “σκοτεινό” παρελθόν που βγαίνει στο φως της δημοσιότητας
-
Κωνσταντίνος Φιρινίδης: Αυτός είναι ο «εγκέφαλος» της απάτης εκατομμυρίων πίσω από τη ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»- Οι τηλεοπτικές εκκλήσεις για δωρεές, τα ταξίδια και τα στημένα παιχνίδια ποδοσφαίρου- Ο 37χρονος ανάλγητος απατεώνας θησαύριζε απομυζώντας την ελπίδα άρρωστων μικρών παιδιών για να τα κάνει ταξίδια, ξενοδοχεία και τζόγο!
-
Τουρκία: Ο Ερντογάν «μαρκάρει στενά» τον Αλ Τζολάνι και θέλει να κάνει τη Συρία τουρκικό προτεκτοράτο- Οι Σύριοι εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο να προσχωρήσουν στη Συμφωνία της Μέκκας- Το μεγάλο γεωπολιτικό στοίχημα του Ερντογάν με τη Συρία
-
Αδιανόητη ιστορική πρόκληση με τον Μέγα Αλέξανδρο και από τους Αλβανούς: Ακραίοι Αλβανικοί εθνικιστικοί κύκλοι τον «βαφτίζουν» Ιλλύριο – Στο στόχαστρο και η Ολυμπιάδα παρά τα ιστορικά στοιχεία που διαψεύδουν τους ανυπόστατους ισχυρισμούς τους
-
Οργή και αποτροπιασμός: Αυτή είναι η ΜΚΟ μέσω της οποίας η οργάνωση φέρεται να “ξάφριζε” εκατομμύρια ευρώ τα οποία προορίζονταν για άρρωστα παιδιά με σοβαρές ασθένειες και αναπηρίες – Οι δημόσιες εκκλήσεις και οι δωρεές διασήμων και μη που κατέληγαν σε πολυτελή αυτοκίνητα, αντικείμενα χλιδής και “σκοτεινούς” λογαριασμούς – Έρευνα και για χειραγώγηση ποδοσφαιρικών αγώνων και χρηματοδότηση αθλητικών σωματείων
-
Πανηγυρικό μήνυμα Ερντογάν με φόντο το υπερσύγχρονο Τουρκικό μαχητικό Κaan: Οι τρεις εμφανίσεις του Τούρκου Προέδρου με την ίδια συμβολική γραβάτα μέσα σε μία εβδομάδα – Τα σενάρια για πρόωρη παράδοση και νέα μεγάλη στρατιωτική συμφωνία, “χρυσές” μπίζνες και εξαγωγές – Ποιά είναι η χώρα που θα αγοράσει πρώτη τα Τουρκικά αεροσκάφη;
-
Τσουνάμι οργής σαρώνει την Ευρώπη: Εκατοντάδες χιλιάδες αγανακτισμένοι πολίτες στους δρόμους – Δακρυγόνα, αντλίες νερού και συγκρούσεις σε Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία – Σε επιφυλακή Ισπανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Αυστρία, Ελβετία και Πορτογαλία – Φόβοι για νέα έκρηξη λόγω της ακρίβειας και της παρακμής στις δημόσιες υπηρεσίες
-
Σοκάρουν οι αποκαλύψεις στην υπόθεση «Χωριάτικο»: Σκοτεινός λαβύρινθος με εικονικά πρόσωπα, εταιρείες-«φαντάσματα» και καταγγελίες για εμπορία γυναικών – Το πολύπλοκο δίκτυο που βρίσκεται στο μικροσκόπιο των Αρχών – Στους επτά οι προφυλακισμένοι ενώ η έρευνα συνεχίζεται και αναμένονται εξελίξεις
-
Πρωτοφανής θεσμική σύγκρουση στην Πολωνία: Ο Πρόεδρος Ναβρότσκι “έσπασε” τον αστυνομικό κλοιό και μπήκε στο Συνταγματικό Δικαστήριο με σπρωξίματα ανάμεσα σε αστυνομικούς και διαδηλωτές – Εκρηκτική η αντιπαράθεση της Αντιπολίτευσης με την κυβέρνηση Τουσκ – Η δεκαετής διαμάχη που έχει παραλύσει τη Δικαιοσύνη (Δείτε βίντεο)
-
Στοιχεία σοκ για τους αστέγους στην Αθήνα: Σχεδόν οι 7 στους 10 είναι Έλληνες – Το 72,2% έχασε το σπίτι του για οικονομικούς λόγους και ένας στους τρεις ζει χωρίς στέγη για πάνω από πέντε χρόνια – Η οικονομική ασφυξία οδηγεί ανθρώπους στον δρόμο και η Κυβέρνησης Μητσοτάκη μας “πουλάει”… “ανάπτυξη”