Ποιος είναι ο διάδοχος πρίγκιπας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν; Πως ένα βαρέλι πετρέλαιο κάνει τους πάντες να ξεχνούν; Ο ρόλος της Σαουδικής Αραβίας, οι σκοτεινές συμφωνίες και οι επενδύσεις – ‘μαμούθ’

Ο Πρίγκιπας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν είναι ένας πολύ τυχερός άνθρωπος. Γεννήθηκε μέσα στη χλιδή ως γόνος της οικογένειας Ιμπν Σαούντ, της πανίσχυρης Δυναστείας των Βεδουίνων, η οποία ανέλαβε τη διακυβέρνηση του βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας από την πρώτη στιγμή της ανεξαρτησίας του κράτους αυτού της Αραβικής Ερήμου.

Έμαθε από μικρός να κινεί τα νήματα της ίντριγκας, μια τέχνη την οποία οι πρίγκιπες και οι βασιλείς μαθαίνουν από νωρίς, ώστε να μπορούν να ανταπεξέρχονται στις απαιτήσεις του παιχνιδιού της εξουσίας σε αυτή την κοιτίδα του ορθόδοξου Ισλάμ. Ο πρίγκιπας Σαλμάν σπούδασε στα καλύτερα σχολειά του κόσμου, ζώντας μια ζωή γεμάτη πλούτο. Η Δυναστεία των Ιμπν Σαούντ κατάφερε να επιβιώσει, ικανοποιώντας τα ένστικτα της απληστίας και της βουλιμίας των αξιωματούχων του βασιλείου της Αραβικής Ερήμου.

O Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν ο Διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας ο οποίος επισκέφτηκε την Ελλάδα είναι η πλέον πολυσυζητημένη και διφορούμενη πολιτική φιγούρα των τελευταίων ετών της Μέσης Ανατολής.

Ο Σαλμάν έχει οριστεί ως διάδοχος από τον πατέρα του Βασιλιά Σαλμάν τον Ιούνιο του 2017.

Γνωστός και ως MBS εκτός από διάδοχος, είναι αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Άμυνας. Είναι επίσης πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών και Αναπτυξιακών Υποθέσεων και πρόεδρος του Συμβουλίου Πολιτικών Υποθέσεων και Υποθέσεων Ασφάλειας της Σαουδικής Αραβίας.

Είναι ο έβδομος γιος του βασιλιά Salman bin Abdulaziz και ο μεγαλύτερος από τους έξι γιους που γεννήθηκαν από την τρίτη σύζυγο του βασιλιά.

Πρόκειται ουσιαστικά για τον άνθρωπο διαχειρίζεται την κυβέρνηση του πατέρα του και θεωρείται ο de facto ηγεμόνας της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Μπιν Σαλμάν κυβερνά με σιδηρά πυγμή ένα Κράτος που βρίσκεται σε μία διαδικασία μετάβασης σε πιο φιλελεύθερες και ανεκτικές συμπεριφορές, ειδικά απέναντι στις γυναίκες. Με την ανακήρυξή του ως διάδοχος του θρόνου, ο Σαλμάν επέβαλε σκληρή πειθαρχία στα λοιπά μέλη της βασιλικής οικογένειας περιορίζοντας τη διασπάθιση του δημοσίου χρήματος και της διαφθοράς.

Ο Μπιν Σαλμάν στήριξε την εκστρατεία της Σαουδικής Αραβίας και λοιπών αραβικών Κρατών κατά τω σιιτών Χούθι στην Υεμένη. Ταυτόχρονα ήρθε σε μετωπική σύγκρουση με την Τουρκία για το Κατάρ, το οποίο απείλησε με πόλεμο σε περίπτωση που συνέχιζε να ενισχύει τις σχέσεις με το σιιτικό Ιράν.

Ο Μπιν Σαλμάν έχει προωθήσει μεταρρυθμίσεις σε μια προσπάθεια να αλλάξει την εικόνα του καθεστώτος του διεθνώς και εντός του Βασιλείου. Αυτές περιλαμβάνουν κανονισμούς που περιορίζουν τις εξουσίες της θρησκευτικής αστυνομίας και βελτιώνουν τα δικαιώματα των γυναικών, όπως η άρση της απαγόρευσης τον Ιούνιο του 2018 να οδηγούν οι γυναίκες και η αποδυνάμωση του αποκαλούμενου συστήματος ανδρικής κηδεμονίας τον Αύγουστο του 2019. Άλλες πολιτισμικές εξελίξεις υπό την de facto βασιλεία του περιλαμβάνουν την πρώτη συναυλία γυναίκας τραγουδίστριας, το πρώτο αθλητικό στάδιο της Σαουδικής Αραβίας που δέχεται γυναίκες, αυξημένη παρουσία γυναικών στο εργατικό δυναμικό και άνοιγμα της χώρας στο διεθνή τουρισμό με την εισαγωγή ενός συστήματος ηλεκτρονικής βίζας.

Το πρόγραμμα που έχει εκκινήσει «Saudi Vision 2030» στοχεύει στη διαφοροποίηση της οικονομίας της χώρας μέσω επενδύσεων σε μη πετρελαϊκούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογίας και του τουρισμού.

Ο Μπιν Σαλμάν όμως είναι και ο ιθύνων νους της νέας πολιτικής προσέγγισης της Σαουδικής Αραβίας απέναντι σε χώρες όπως το Ισραήλ αλλά και το Ιράν, παραδοσιακό εχθρό της χώρας του.

Μάλιστα σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Χοσεΐν Αμίρ-Αμπντολαχιάν, το Ιράν ενημερώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα για το γεγονός πως το Ριάντ επιθυμεί να εκκινήσει ένα διμερή διάλογο με την Τεχεράνη στόχο την αποκατάσταση των δεσμών –[που έχουν διακοπεί από το 2016- μεταξύ των δύο αντίπαλων δυνάμεων της περιοχής σε “πολιτικό επίπεδο”.

Ο Σαλμάν διεκδικεί ηγετικό ρόλο στον αραβικό κόσμο, ενώ είναι και ένας εκ των βασικών χρηματοδοτών της Αιγύπτου.

Παράλληλα εκφράζει και ένα «Αμερικανοσκεπτικιστικό» μπλοκ των αραβικών χωρών που βλέπουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ κάτω ένα νέο πρίσμα.

Ο Σαλμάν δεν δίστασε να έρθει αντιμέτωπος με τις ΗΠΑ, όπως στην πρόσφατη επίσκεψη του Τζο Μπάιντεν στο Ριάντ όταν αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημα του Μπάιντεν για αυξημένη παραγωγή πετρελαίου. Ο ίδιος έχει φροντίσει όμως και στην αποκατάσταση των σχέσεων με την Τουρκία, την οποία επισκέφθηκε στις 22 Ιουνίου υποσχόμενος στον Ερντογάν επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Συνολικά ο MBS φαίνεται να παρουσιάζει δύο άξονες: Έναν του αποφασισμένου για μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της χώρας του -με κάθε μέσο- βασιλιά, άλλα και στο εξωτερικό όπου κάνει τολμηρά βήματα προσεγγίζοντας ακόμα και τη Ρωσία σε μία προσπάθεια να ελεγχθούν οι τιμές του πετρελαίου διεθνώς, αλλά και βάζοντας «στον πάγο» τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ειδικά επί κυβέρνησης Μπάιντεν. Το δεύτερο είναι να κάνει τη Σαουδική Αραβία ηγετικό Κράτος στον αραβικό κόσμο, κάνοντας βήματα για το άνοιγμα της συντηρητικής σαουδαραβικής κοινωνίας αλλά και τολμηρά ανοίγματα στις διεθνείς σχέσεις της Σαουδικής Αραβίας με παραδοσιακούς εχθρούς, επιχειρώντας να παρουσιαστεί ως πόλος σταθερότητας αλλά και ηγεμονίας στον Αραβικό κόσμο.

Είναι όμως και τυχερός διότι παρά το γεγονός ότι αποδεδειγμένα κατηγορήθηκε για τη βάναυση και βάρβαρη δολοφονία του πολιτικού του αντιπάλου, δημοσιογράφου Κασόγκι, της γνωστής οικογενείας των Κασόγκι, ο οποίος υπήρξε και συνεργάτης της «Washington Post», μέσα στο προξενείο της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη, η παγκόσμια κοινότητα ξέχασε πολύ γρήγορα το έγκλημα και θυμήθηκε ακόμα γρηγορότερα την εξάρτηση της από τους σαουδαραβικούς υδρογονάνθρακες. Ο δημοσιογράφος Κασόγκι βασανίστηκε μέχρι θανάτου από τους αποτρόπαιους δημίους του, που δεν ήταν άλλοι από στελέχη της προσωπικής φρουράς του πρίγκιπα Σαλμάν.

Η παγκόσμια δημοσιογραφική κοινότητα άκουσε εκείνο το ηχητικό απόσπασμα μέσα από υπόγεια του προξενείου της Σαουδικής Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη. Ακούσαμε όλοι τις κραυγές του ανθρώπου που αργοπέθαινε από τα χέρια των δημίων του. Αποδείχτηκε πως οι βάρβαροι εκτελεστές εκτελούσαν απευθείας εντολές του πρίγκιπα Σαλμάν. Ο ΟΗΕ αναδημοσίευσε όλα τα υφιστάμενα αρχεία που στοιχειοθετούν την ενοχή του διαδόχου του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα Σαλμάν.

Η παγκόσμια κοινότητα, η οποία όπως πάντα στην αρχή εκδήλωσε τον αποτροπιασμό της, γρήγορα άλλαξε στάση, η οποία εξαρτιόταν πια από τον βαθμό κλιμάκωσης της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. Όσο η κρίση ενισχυόταν, τόσο και η μνήμη η συλλογική μειωνόταν. Πολύ γρήγορα, για λόγους καθαρά πολιτικής σκοπιμότητας, το Ισραήλ παραμέρισε όλους τους ηθικούς ενδοιασμούς όταν ο πρώην πρωθυπουργός Νετανιάχου συναντούσε μυστικά τον πρίγκιπα Σαλμάν σε κάποιο θέρετρο της Ερυθράς Θάλασσας. Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ερντογάν, ο οποίος και αποκάλυψε όλα τα στοιχεία της ενοχής του Σαουδάραβα ηγέτη και ήταν αυτός που έδωσε στη δημοσιότητα το ηχητικό ντοκουμέντο, αυτός ο Ερντογάν που κατηγόρησε ευθέως ως δολοφόνο τον Σαλμάν, σύρθηκε στο Ριάντ, εκλιπαρώντας για μια συνάντηση με τον Σαουδάραβα ηγεμόνα, καθώς βρέθηκε στη Μέκκα για προσκύνημα, δήθεν τάχα μου, ώστε να διαθέτει το απαιτούμενο άλλοθι για να εκβιάσει μια συνάντηση με τον πρίγκιπα. Και αυτός ξέχασε νωρίς τη δολοφονία Κασόγκι.

Τέλος, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, ο οποίος πρωτοστάτησε στη στοιχειοθέτηση κατηγοριών κατά του πρίγκιπα, διέβη και αυτός τον Ρουβίκωνα και έσπευσε στο Ριάντ για να τον συναντήσει, εκλιπαρώντας και αυτός με τη σειρά του για μια ουσιαστική ημερήσια αύξηση της παραγωγής μαύρου χρυσού για να πέσουν οι τιμές και για να ανασάνει η Δύση.

Ο δικός μας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση σε αυτή την κουστωδία ηγεμόνων και ηγετών που ‘παρακαλάνε’ τον πρίγκιπα για ένα βαρέλι πετρέλαιο. Τον πήρε από το χεράκι και τον ξενάγησε ανάμεσα από τα μνημεία του αρχαίου κάλλους. Τι σχέση να έχει άραγε ο πρίγκιπας Σαλμάν με το αρχαίο κάλλος, την κουλτούρα και την ηθική του αρχαίου λόγου; Καμία βεβαίως.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κυβερνά ως λάτρης του δόγματος της Realpolitik. Δικός του λογαριασμός. Δική μας, όμως, η ευθύνη να θυμίζουμε στους αναγνώστες μας ποια είναι η πραγματικότητα και τι κρύβεται πίσω από τις πολιτικές χειραψίες.